Yaratıcılık ve Bipolar Bozukluk

Uzun yıllardır, sanatçılarda duygu durum bozukluklarının rastlanma oranı, bu bozukluklar ve yaratıcılık arasındaki ilişkiyi düşündürmektedir. Farklı sanatçı gruplarıyla (yazar, müzisyen, ressam, vb.) yapılan çalışmalar bipolar bozukluk ve yaratıcılık arasındaki bağıntılı ilişkiyi desteklemektedir.

Bazı çalışmalar, depresyon, şizofreni ve diğer psikolojik rahatsızlıkları da incelemiş fakat bipolar bozuklukta olduğu kadar yüksek yaratıcılığa rastlamamıştır. Bipolar hastalığının yaratıcılık ile birlikte anılması, stigma (damgalama) açısından, bu hastalara avantaj sağlamaktadır.

Çevresel faktörleri inceleyen çalışmalar, aile geçmişinde bipolar bozukluk olan aile üyelerinin artistik mesleklere yönelme konusundaki eğilimini saptamıştır. Bu da stigmayı tolere etme çabasıyla sanat dallarına yönelmiş olma ihtimalini akıllara getirmektedir. Bu ilişkiyi nörolojik açıdan inceleyen çalışmalar, bipolar hastalarda, beynin orta prefrontal korteksi ile pozitif yaratıcı düşünce ve uzak ilişkileri kurma arasında anlamlı bir ilişki olduğunu göstermiştir. Yani, yalnızca çevresel faktörler etkili olmayabilir.

İsveç popülasyonu üzerinde yapılan geniş bir çalışmada, yaratıcılığı yüksek olan katılımcılarda, bipolar bozukluğun görülme oranının da yüksek olduğu rapor edilmiştir. Yani, bipolar bozukluk ile yaratıcılık arasında tek yönlü bir ilişki olmadığı görülmüştür.

Bipolar bozukluk ve yaratıcıkla ilgili henüz cevaplanmamış birkaç soru vardır. Öncelikle bipolar hastalarda görülen ve yaşam boyu süren yaratıcılığı ölçen, standardize edilmiş bir ölçek bulunmamaktadır. Bu nedenle, yaratıcılığın ölçümü farklı bakış açılarına göre olmuş ve yoruma açık hale gelmiştir.

Bipolar hastalar maninin yaratıcık üzerinde olumlu etkisinden bahsetse de etki henüz kesinlik kazanmış değildir. Mani semptomlarını daha yoğun yaşayan hastaların, yaratıcılık düzeylerinin, daha hafif yaşayanlara oranla daha düşük olduğu görülmektedir. Bunun nedeni, manide olan hastanın dürtüsel ve düzensiz düşünce ve davranışlarının belli bir hedefe yönlenememesi olabilir.

Bazı çalışmalar duygu durum düzenleyicilerinin veya lityumun yaratıcılığı ketlediğinden bahsederken, bazıları yükselttiğini göstermektedir. Duygu durum ilaçlarının yaratıcılığa olumlu/olumsuz etkisi hakkında henüz kesin sonuçlar bulunmamaktadır.

Yorum yapın

Bu bölümde sadece yorumlarınızı iletin. Sorularınızı Soru Sor bölümünden aktarın.