Alzheimer riskini arttıran kişilik özellikleri

Alzheimer riskini arttıran kişilik özellikleri

Nazik, bencil, komik veya utangaç hepimiz bizi benzersiz kılan düzinelerce kişilik özelliğine sahibiz. Bilim adamları, kişilik özelliklerinin yaşlılıkta hafızayı etkileyen bir hastalık olan bunama riskini tahmin etmeye yardımcı olabileceklerini söylüyorlar.

En yaygın şekli olan Alzheimer demansı (demans vakalarının yaklaşık %75’i) hastalığının tedavisi yoktur. Ancak riski neyin artırdığını bulmak, insanların bu riski önlemeye çalışmasına yardımcı olabilmektedir.

Yeni yapılan çalışmalarda, tipik olarak Alzheimer’a yakalanan kişilerin kişilik özellikleri hakkında daha fazla ipucu bulundu.

Beş büyük kişilik tipi

Araştırmacılar, ruh sağlığı uzmanlarının aşina olduğu beş büyük kişilik tipini incelediler. Bunlar:

  1. Sorumluluk: Bireyler sorumlu, dikkati, hedef ve detay odaklı kişilerdir. Dürtü kontrolleri yüksektir ve organize olma eğilimindedirler. Genelde zeki ve güvenilir olarak ifade edilirler. İşkolik ve mükemmelliyetçi insanlar olabilirler.
  2. Geçimlilik: Genellikle düşünceli, dost canlısı ve uzlaşmaya istekli bireyleri ifade eder. Kişiliğin kişilerarası yönlerini vurgular. Daha işbirlikçi olma eğilimindedirler ve yardımseverlerdir.
  3. Duygusal Denge: Kaygı, kızgınlık ve depresyon gibi olumsuz duyguları yaşamaya yatkınlardır.
  4. Dışa Dönüklük: Aktif ve son derece sosyal olan kişilerdir. Konuşkandırlar, çok fazla duygusal ifadeleri vardır ve başkalarının yanında enerjiktirler.
  5. Deneyimlere açık olma: Yeni deneyimlere açık ve dünyayı merak eden bir kişilik özellerine sahiptiler. Soyut fikirler hakkında konuşmakta yaratıcıdırlar.

Baltimore Boyuna Yaşlanma Çalışması adlı bir araştırmada yaklaşık 3.000 katılımcıya kapsamlı bir kişilik testi yapılmış ve bir yıl sonra bu kişilerin beyin görüntülerini çekilmiştir.

Çekilen beyin görüntülerinde, beyinde hücre ölümü ve zamanla hafıza kaybıyla bağlantılı protein birikimi olup olmadığına bakılmıştır. Çalışmanın sonuçları, bir kişilik tipi olan nevrotikliğin protein birikimi riskinin arttığını gösterirken sorumlu kişilik tipine sahip olmak bu olasılığı azalttığını göstermektedir.

Bulgular, kişilik özellikleri ile bunama arasındaki bağlantıyı araştıran 12 mevcut çalışmanın gözden geçirilmesiyle desteklenmiştir.

Beyindeki plaklardan ve maddelerden önce var olduğu düşünüldüğünde, kişiliğin Alzheimer için bir risk faktörü olduğu düşünülebilmektedir.

Bulgular hakkında yorum yapan Alzheimer’s Research UK’de çeviri bilimi başkanı Dr. James Connell, şunları söyledi: “Bunun gibi gözlemsel çalışmalar sağlık eğilimlerini belirlemek için önemli olsa da bu tür araştırmalar bize neden ve sonuç hakkında bilgi veremez.”

“Bu çalışma, kişilik tipleri, yaşam tarzı seçimi ve Alzheimer hastalığının özellikleri arasındaki bağlantıyı desteklemektedir, ancak kişilik farklılıklarının hastalık süreçlerini etkilediğine dair doğrudan bir kanıt yoktur.”

“Demans, beyindeki karmaşık fiziksel değişikliklerin neden olduğu ve yalnızca kişiliğinize bağlı olmayan, ancak yaşlandıkça genetik ve yaşam tarzı faktörlerinin bir karışımı olması muhtemel bir durumdur.”

Sexton, insanların kişilik tiplerinin yaşam tarzı alışkanlıkları nedeniyle Alzheimer’a yatkın hale gelebileceğini öne sürdü. “Örneğin, yüksek düzeyde sorumluluk sahibi bireylerin, daha düşük sorumluluk sahibi kişilik tipine sahip olanlara göre fiziksel aktivite, sigara içme, uyku, depresyon, bilişsel uyarım vb. açısından daha sağlıklı yaşam tarzlarına sahip oldukları gösterildi.” dedi.

Yaşam tarzı, bunama riski ve biyolojik belirteçleri birbirine bağlayan güçlü araştırmalar var fakat aynı zamanda kişiliğin ve davranışların bu rahatsızlığı tetiklemesi de bir ihtimaldir ki bu Alzheimer ile bağlantılıdır.

Demansa ne sebep olur?

Demansın birçok farklı türü vardır. En yaygın türü olan Alzheimer’ı önleyebilmek her zaman mümkün değildir. Ancak Birleşik Krallık Ulusal Sağlık Servisi sağlıklı bir yaşam tarzının yardımcı olduğunu söylüyor. Tekrar tekrar yapılan araştırmalar, sağlıklı bir yaşam tarzını seçenlerin hastalığa yakalanma olasılıklarının daha düşük olduğunu göstermiştir ancak bu, onlara hiçbir zaman teşhis konmayacakları anlamına gelmemektedir.

“Uzmanlar, kalbiniz için iyi olanın beyniniz için de iyi olduğu konusunda hemfikirler.”

Demans riskini azaltmak için dikkat etmeniz gerekenler

Demansa yakalanma riskini azaltmak için dikkat etmeniz gerekenler şu şekilde sıralanabilir:

  • Sağlıklı ve dengeli beslenmek
  • Kilonuzu korumak
  • Düzenli egzersiz yapmak
  • Sigara ve alkol kullanımına dikkat etmek
  • Sağlıklı bir yaşam sürdürmek
  • Kan basıncınızı sağlıklı bir seviyede tutmak

Tip 2 diyabet, yüksek tansiyon, yüksek kolesterol, obezite ve alkolizm gibi çeşitli durumların tümü demanslı kişilerde daha fazla görülmektedir.

Çalışmanın yazarlarından Dr. Connel şöyle diyor: “Yapılan araştırmalarda fiziksel ve zihinsel olarak aktif kalmanın, sağlıklı ve dengeli beslenmenin, sigara ve alkol tüketimine dikkat etmenin, kilo korunumunun, kolesterol ve kan basıncını kontrol altında tutmanın, yaşlandıkça beyin sağlığını korumanın iyi yolları olduğunu göstermektedir.”

KAYNAK:
– Scientists pinpoint personality traits that increase risk of Alzheimer’s. Vanessa Chalmers, New York Post.

    formu doldurun, biz sizi arayalım

    Veri Sorumlusu: Prof. Dr. Kemal Arıkan
    Adres: Halaskargazi Cad. No: 103, Gün Apt, Daire: 4B, 34371 Osmanbey/İstanbul
    E-posta: info@kemalarikan.com

    Paylaşmış olduğunuz kişisel ve özel nitelikli kişisel verileriniz, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na (KVKK) uygun olarak ve Tıp mevzuatı kapsamında yerine getirmiş olduğumuz hizmet ve faaliyet amaçlarımız ile bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olarak işlenmektedir. Danışanlarımız için hazırlanan Danışan KVKK aydınlatma Metnini ayrıca okuyunuz.

    Kişisel Verilerinizin Toplanması Usulü ve Hukuki Sebebi

    Kişisel verileriniz elektronik ortamda toplanmaktadır. Web sitemizdeki randevu alın kısmında form doldurduğunuzda da burada amaçla bağlantılı veri toplama faaliyeti yapılmış olacaktır.  Web sitemiz ve randevu Formunun bağlı olduğu e-posta yurt içi sunucularda barındırılmaktadır.

    Kişisel verileriniz; web sitesi üzerinden internet erişimleri 5651 sayılı kanun kapsamında log kaydı (ip adresi ve zaman damgası, trafik bilgileri, cihaz bilgisi, hangi sayfada ne kadar süre kaldığı vb.) domain-Server sağlayıcı tarafından tutulabilir. Web sitemizde reklam amaçlı çerezler kullanılmamaktadır. Çerezleri kapatma yöntemi politikada belirtilmektedir. Web sitesi adres, iletişim, hizmet sunulan alanlar hakkında bilgi verilmesi amacı ile uygulamaya konulmuştur.

    Kişisel verilerinizin işlenmesinin hukuki sebepleri;
    – 5651 sayılı Kanun
    – Meşru menfaat

    Kişisel Verilerinizin İşlenmesi Amacı

    Kişisel verileriniz KVKK 4/2 maddesinde belirtilen ilkeler dikkate alınarak, Sağlık ile ilgili mevzuat çerçevesinde öngörülen faaliyet çerçevesinde; sağlanan hizmetlerden yararlanabilmenizi ve hizmetlerimizin tanıtımını temin edebilmek, mevzuatın getirdiği saklama yükümlülüğünün yerine getirilmesi ve diğer yükümlülüklere uymak amaçlarıyla işlenecektir.

    Kişisel verileriniz mevzuatta belirtilen süreler, mevzuatta düzenleme olmaması halinde meşru menfaat uygulamalarına bağlı olarak amaçla orantılı süre boyunca saklandıktan sonra dijital olanlar geri dönüşümsüz olarak silinme yoluyla imha edilmektedir. İlgili kişinin silme talebi halinde, mevzuata aykırı olmamak şartı ile derhal yerine getirilmektedir.

    Kişisel verileri saklanması ve imha politikamızda saklama süreleri detaylı olarak planlanmıştır. 5651 sayılı Kanuna göre trafik kayıtları en az 1 yıl tutulması gerekmektedir. Uygulamamızda 1 yıllık süreye uyulmaktadır.

    Kişisel Verilerinizin Aktarılması

    Kişisel verileriniz prensip olarak yurt dışına aktarılmamaktadır. Ancak web sitemizden sosyal medya hesaplarına (Instagram, Facebook, Twitter, Youtube) yönlendiğinizde web sitemizden ayrılmış ve yurt dışından sunulan bu hesaplara geçiş yapmış olacağınız bilinmelidir.

    Web sitemiz yurtiçinden sunulduğundan bu kapsamda alınan verileriniz yurtdışına aktarılmamaktadır. Aynı şekilde web sitemizde yer alan randevu formunun düştüğü mail adresi yurtiçinden sunulması sebebiyle formda yer alan kişisel verileriniz yurtdışına aktarılmamaktadır.

    Kişisel Verileriniz, yukarıda belirtilen amaçlara, KVKK ve diğer mevzuat hükümlerine uygun olarak, yurtiçinde bulunan Turhost (veri işleyen) sunucularında barındırılmaktadır.

    Kişisel Verisi İşlenen İlgili Kişi Olarak Haklarınız

    KVKK 11. Maddesi ve yürürlükte bulunan diğer mevzuat çerçevesinde;
    Kişisel verilerinizin işlenip işlenmediğini öğrenme,

    • Kişisel verileriniz işlenmişse buna ilişkin bilgi talep etme,
    • Kişisel verilerin işlenme amacını ve bunların amacına uygun kullanılıp kullanılmadığını öğrenme,
    • Yurt içinde veya yurt dışında kişisel verilerinizin aktarıldığı üçüncü kişileri bilme,
    • Kişisel verilerinizin eksik veya yanlış işlenmiş olması halinde bunların düzeltilmesini isteme,
    • KVKK mevzuatında öngörülen şartlar çerçevesinde kişisel verilerinizin silinmesini veya yok edilmesini isteme,
    • Eksik veya yanlış verilerin düzeltilmesi ile kişisel verilerinizin silinmesi veya yok edilmesini talep ettiğinizde, bu durumun kişisel verilerinizin aktarıldığı üçüncü kişilere bildirilmesini isteme,
    • İşlenen verilerin münhasıran otomatik sistemler vasıtasıyla analiz edilmesi suretiyle aleyhinize bir sonucun ortaya çıkmasına itiraz etme,
    • Kişisel verilerin kanuna aykırı olarak işlenmesi sebebiyle zarara uğramanız halinde bu zararın giderilmesini talep etme haklarına sahipsiniz.

    Taleplerinizi Öne Sürerken Uyulması Gereken Usul ve Esaslar

    Kişisel verinin konusu olan siz ilgili kişi olarak yukarıda belirtilen haklarınızı, kullanmayı talep ettiğiniz hakka ilişkin açıklamalarınızı içeren yazılı veya Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nun belirlediği diğer yöntemlerle, başvuruda talep ettiğiniz hususun açık ve anlaşılır şekilde

    Yukarda sunulan adrese ıslak imzalı olarak posta yolu ile, elden veya bizde kayıtlı olan e-posta hesabınızdan gönderebilirsiniz.

    Müracaatınıza esas teşkil eden hususların şahsınız ile ilgili olması, müracaatınızda kimlik ve adres bilgilerinizin bulunması gerekecektir. Kimlik doğrulaması bizde bulunan bilginizle sınırlı olarak yapılacaktır. Başkası adına müracaatta bulunacak iseniz; özel yetki içerir vekaletname ile başvurmanız gerekmektedir. Başvuru için özel bir format olmamakla birlikte web sitemizde bulunan başvuru formunu kullanabilirsiniz, talebinizin net bir şekilde yazılması net bir cevap verilmesini sağlayacaktır.

    Güncel Yazılar

    Haberler