Prof. Dr. Kemal Arıkan
Psikiyatrist

Kaygı Bozukluğunun Tedavisi

Kişilerde kaygı bozukluklarının genel özellikleri: günlük yaşamda kendini nedensiz ve önüne geçemediği şekillerde gergin, agresif, sıkıntılı ve huzursuz hissetmesi halinde tanımlanır. Bu gibi ruhsal buhranların fiziksel olarak vücutta vuku bulduğu hali de terleme, titreme, nefes daralması, kas kasılmaları, baş dönmesi ve mide bulantısı olarak gözlemlenmektedir. Sosyal ilişkilere oldukça olumsuz yansıyan bu semptomlar kişinin günlük hayatını etkiler ve bunun yanı sıra kişinin gece uykularını da problemli bir hale getirebilmektedir. Tüm bu belirtiler kaygı düzeyi açısından normal bir endişeden ziyade kaygı bozukluklarına işaret eder.

Anksiyete bozukluğunun tedavisi nasıl olmalıdır?

Anksiyete bozuklukları (kaygı bozukluğu) farklı nedenlerle ortaya çıktığı için tedavi yaklaşımları da farklı olacaktır.  Örneğin; Yakınını kaybeden bir insanın yaşadığı anksiyete bozukluğu tedavisi ile paniğe kapılmış bir panik bozukluk hastasının tedavisi elbette değişkenlik gösterecektir. Dolayısı ile anksiyete bozukluğu tedavisi hakkında bir genelleme yapmak doğru değildir. Farklı anksiyete bozuklukları için tedavi yaklaşımları aşağıda sıralandığı gibidir.

Anksiyete Nasıl Geçer?

Akut Stres Bozukluğu Ve Tedavisi

Yaşamı tehdit eden bir olay karşısında ortaya çıkan ve 1 aydan uzun sürmeyen anksiyete bozukluğu (kaygı bozukluğu) tablosunun tedavisinde anksiyeteyi gideren ilaçlar vermekten ziyade psikoterapi ön planda tutulmalıdır. Tabi vaka şiddetli ise ilaç vermek zorunlu hale gelecektir.

Post Travmatik (Travma Sonrası) Stres Bozukluğu Tedavisi

Bu hastalık kişinin travmatik yaşantılara (taciz, tecavüz, ölüm, doğal afetler yahut trafik kazaları vb.) maruz kalması veya bu olaylara şahitlik etmesinin ardından oluşan iz bırakıcı ve oldukça uzun sürebilen problemlerdir. Akut stres bozukluğu 1 ay geçtikten sonra bu ismi alır.  Post Travmatik Stres Bozukluğu (PTSD) tedavisinde serotonin geri alım inhibitörleri ve derin TMS oldukça etkili tedavi yaklaşımlarıdır.

Panik Bozuklukların Tedavisi

Panik bozukluk tedavisinde Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) ve gevşeme tekniklerinin öğretildiği psikoterapötik diğer yaklaşımlar ile birlikte ilaçla tedavi oldukça etkili olmaktadır. Anksiyeteyi giderici özellik taşıyan serotonin geri alım inhibitörleri panik bozukluk tedavisinde uzun vadede başarılı olmaktadır. Ani ortaya çıkan paniklerin kontrol altına alınması ise anksiyolitik dediğimiz ilaçlar sayesinde gerçekleşmektedir.

Yaygın Anksiyete Bozukluğu Tedavisi

Kişinin içinde bulunduğu durumlarda sürekli, aşırı ve yersiz bir endişe duyma halidir. Yaşam akışını oldukça engelleyecek düzeyde bir kaygılı olma durumudur. Kişi genellikle kaygısının aşırı olduğunun farkındadır ama bunun önüne geçemez. Gelecekle ilgili her zaman olası en kötü ihtimali düşünerek hayatına devam eder. Kaygı konusu genellikle aile, iş, para ve sağlık üzerinedir.

Bu hastalığın tedavisinde çok özel norepinefrin geri alım inhibitörleri etki olmaktadır. Tabi psikoterapötik yaklaşımların değeri tartışmasız büyüktür.

Obsesif Kompülsif Bozukluk (OKB) Tedavisi

Obsesif Kompulsif Bozukluğun sebepleri arasında biyolojik ve çevresel etkenler yer almaktadır. Beyindeki serotonin olarak adlandırılan nörotransmitterlerin salınımının azalmasının Obsesif Kompulsif Bozukluğa (OKB) yol açtığı bilinmektedir. Aynı zamanda Obsesif Kompulsif Bozukluğun (OKB) ebeveynden çocuğa geçtiğine dair kanıtlar da bulunmaktadır. Ayrıca olumsuz yaşantı deneyimleri ve düzen değişiklikleri gibi bazı çevresel faktörlerden kaynaklanan; taciz, tecavüz, hastalıklar, yakın kaybı, hayat akışı ile ilgili değişiklikler veya problemler, duygusal ilişkiye dair kaygılar da Obsesif Kompulsif Bozukluğa neden olabilecek faktörler arasındadır.

Obsesif Kompulsif Bozukluk eskiden anksiyete bozuklukları arasında yer alırdı ancak günümüzde farklı bir kategori olarak yer almaktadır. Kişiler genellikle bu durum içerisinde olmaktan çekinir ve sıkılırlar ve çevrelerinden gizleme çabası içerisine girerler. Tedavi modelitesinde büyük farklar göstermektedir.

Fobik Bozuklukların Tedavisi

Hastanın bazı cisimlere yahut durumlara karşı geliştirdiği, abartılı ve gerçekliği olmayan kaygı durumudur. Korku ve kaçınma davranışı fobilerin iki bileşeninden biridir. Tıp literatürüne girmiş çok sayıda fobi vardır. Ancak bunlardan iki tanesi özel önem taşır. Bunlar; agorafobi ve sosyal fobidir. Agorafobi genellikle panik bozukluk ile bir arada görülmektedir. Tedavisinde trisiklik antidepresanlar ve serotonin geri alım inhibitörü etkili olur.

Sosyal fobi tedavisinde ise; tirisiklik antidepresanlar ve fobik reaksiyonu tetikleyen taşikardi ve benzeri duyumsamaların önüne geçmek üzere kalp ritmi düzenleyici ilaçlar da ana tedaviye ek olarak kullanılabilmektedir. Tüm fobik durumların genel tedavisinde davranışçı terapinin yeri ve önemi büyüktür.

Anksiyete Bozukluğu Tedavisi Ne Kadar Sürer?

Görüldüğü üzere anksiyete bozuklukları hem çeşitleri hem de uygulanan tedavi yaklaşımları açısından da farklılık göstermektedir. Bir yandan da hem hastalığın içeriği hem de hasta üzerinden biyolojik ve çevresel farklılıklar da söz konusudur.  Dolayısıyla diyebiliriz ki anksiyete bozukluğu tedavisinin süresi bireyden bireye farklılıklar göstermektedir.

Kaygı Bozukluğunun Tedavisi

Yorum yapın

Bu bölümde sadece okuduğunuz yazı ile ilgili yorumlarınızı iletin.