Meme Kanserinden Kurtulanlarda Duyusal Filtreleme ve Duyusal Hafıza

Meme Kanserinden Kurtulanlarda Duyusal Filtreleme ve Duyusal Hafıza

Kadınlarda görülen kanser tipleri arasında birinci sırada meme kanseri yer almaktadır. Her sekiz kadından birinin kansere yakalanma riski olduğu bildirilmektedir.

Meme kanserinden kurtulan eski hastalar, tedavinin tamamlanmasından yıllar sonra bile duyusal işlevlerde; konsantrasyon ve hafıza içeren görevleri yerine getirmede zorluklar yaşadıklarını bildirmektedir.

Bu çalışmada kanser ve tedavi geçmişinin, duyusal kapılama (filtreleme) ve duyusal bellekteki eksiklikler ile ilişkili olup olmadığına bakılmıştır. Duyusal kapılama beynin istenmeyen duyusal uyaranı engelleme/filtreleme yeteneği olarak bilinmektedir.

Aşırı uyarılma ve bilişsel dağınıklığı engellemeye yardımcı olmaktadır. P50 bileşeni duyusal kapılmanın bir ölçütü olarak incelenir. P50 işitsel bir uyarana yanıt olarak -50 ms’de ortaya çıkar. Sağlıklı kişilerde birinci kliğin (şartlayıcı uyaran), santral inhibitör mekanizmasının aktive olması, gelen ikinci kliğe (test uyaranı) karşı oluşan P50 yanıtını azaltması beklenmektedir.

Bir grup kanser hastası ve yaşları eşleştirilmiş sağlıklı kontrol katılımcılarının (ortalama yaş 54) elektroensefalografik (EEG) sinyalleri kaydedilirken çift-klik paradigması (P50 Bileşeni) ve Oddball paradigması uygulandı.

Sonuçlar, kanser hastalarının sağlıklı kontrollere göre hem duyusal filtrelemede (P50 baskılaması) hem de duyusal bellekte (MMN; mismatch negativity) önemli problemler yaşadığı göstermektedir.

Bulgular, kanserden kurtulanların duyusal kapılama mekanizmalarının yaygın bir şekilde bozulduğunu ve bunun daha sonra dikkat ve hafıza eksikliklerini tetikleyebileceğine işaret etmektedir.

KAYNAK:
– Melara, R. D., Root, J. C., Bibi, R., & Ahles, T. A. (2020). Sensory Filtering and Sensory Memory in Breast Cancer Survivors. Clinical EEG and Neuroscience, 1550059420971120.
– https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/kanser-turleri/kanser-turleri/meme-kanseri.html
– Kaya-Baripoğlu S., Zaimoğlu S. , Devrim M. , Demiralp T. Obsesif Kompulsif Bozuklukta Duyusal Kapılama ve Bilişsel İşlevler. 35. Ulusal Psikiyatri Kongresi ve Uluslararası Kros-Kültürel Psikiyatri Uydu Sempozyumu 6-12 Eylül 1999, Trabzon.

Prof. Dr. Kemal Arıkan
Psikiyatri Uzmanı