Pandemide Kişilik Özelliklerinin Önemi

Pandemide Kişilik Özelliklerinin Önemi

Son iki ay içinde, pandemi sırasındaki kamuoyu söylemi büyük ölçüde kolektivizmden örneklerinden biri olmuştur. Virüsün yayılmasını kontrol ederken, bireyler, kitlesel iş birliğine (“Birlikte evde kalın”) ve sosyal mesafeye, el hijyenine ve karantina önlemlerine uyuma kadar ağırlıklı olarak bir bütün olarak hareket etmiştir.

Ancak, karantina ve ekonomik faaliyetlerin yeniden başlamasıyla önleyici davranışları sürdürmek ve bunlara uymak için bireylere güvenmek artık kritik öneme sahiptir. Bu yeni düzende, bireysel farklılıklar yeni bir önem kazanıyor ve araştırmaya değer.

Şimdiye kadar, bireyler arasındaki farklılıklar demografik verilerle sınırlıydı ve farklılıklar ülke, yaş grupları ve kentsel ve kırsal bölünmeler arasında analiz edildi. Davranış bilimcileri ve psikologlar da benzer şekilde -kolektif insan davranışını anlama çabalarına odaklandılar- gruplara bağlılık ve sosyal normlardan sapma teorilerinden faydalanarak ve bu ilkeleri, doğru alışkanlıkları teşvik eden davranışsal müdahaleler tasarlamak için kullandılar. Ancak kişiliği anlamak hiç bu kadar önemli olmamıştı.

Kişiliğin Rolü

Bireysel farklılıkların araştırılması, bireyin temel psikolojik özelliklerde nasıl değişkenlik gösterdiğini ve bunların refah, sağlık ve iş başarısı gibi önemli günlük sonuçları nasıl etkilediğini anlamaktan kaynaklanmaktadır. En çok incelenen kişisel özellikler arasında yer alan “Büyük Beş Etmen Modeli”nde; AçıklıkSorumlulukDışadönüklükUyumluluk ve Nörotisizm yer alır (İngilizce’de Openness, Conscientiousness, Extraversion, Agreeableness, Neuroticism olarak bilinir ve kısaca OCEAN olarak geçmektedir). Bu özellikler, ülkeler ve kültürler arasında araştırılmıştır.

Mevcut durumda, Beş Büyük Etmen özellikle, tepkilerden kişisel kısıtlamalara ve koruyucu davranışların devam etmesine kadar davranışsal tepkilerdeki temel farklılıkları açıklamakla ilgilidir.

Dışadönüklük örneği ele alınacak olursa; Brezilya’daki araştırmacılar, dışadönüklük puanı daha yüksek olan kişiler, salgının ilk ayında sosyal mesafe önlemlerine uyma olasılığının daha düşük olduğunu bulmuşlardır. Bu bulgu, dışadönüklerin sosyal olarak uyarılmaları ve ödül arama eğilimlerine olan yüksek ihtiyaçları ışığında şaşırtıcı değildir. Buna ek olarak, dışadönüklerin sosyal izolasyonla ilgili daha fazla zorluk yaşaması muhtemeldir ve karantina sonrasında da önleyici davranışlara uymayı daha zor bulabilir.

Dışadönük olan bireylerin aksine, aynı çalışma yüksek sorumluluğu olan bireylerin sosyal mesafe kurallarına ve el hijyeni uygulamalarına uyma olasılıklarının daha yüksek olduğunu bulmuştur. Planlı ve organize eğilimleri tanımlayan ‘Sorumluluk’ faktörünün, koruyucu davranışlara karşı daha güçlü bir duyarlılıkla ortaya çıkması muhtemeldir. Danimarkalı katılımcıların bir araştırmasında, Duygusallık açısından yüksek olan bireylerin -kaygı, korku ve empatiye daha yatkın olanlarından dolayı- diğerlerini virüsten korumak için kişisel kısıtlamaları kabul etme ve uyma olasılıkları daha yüksekti.

Önleyici davranışların ötesinde, bireysel farklılıkları incelemek de ruh sağlığı alanı için önemli çıkarımlar yapılabilir. Karantinanın psikolojik etkilerinin yoğunluğu ışığında, bireylerin karşılaştığı zorluklar çok geniş kapsamlıdır. Bu zorluklar nörotisizmi yüksek olanlar için bir araya getirilmiştir. Yüksek nörotisizm puanına sahip olan insanlar, karantina ve sürekli olan kısıtlamalar ile daha da kötüleşmesi muhtemel olan depresyon, anksiyete tabanlı bozukluklar ve Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB)’ye karşı daha hassastır.

Benzer şekilde, düşük öz-yeterlik düzeylerine veya daha dış kontrol odağına sahip olanlar, çaresizlik hissine karşı daha hassas olabilirler ve daha fazla kaygı yaşama riski altındadırlar. Bu farklılıkları anlamak önemlidir, çünkü önlemeler hakkında nasıl düşündüğümüzle ilgili olabilir. Örneğin, bireylerin dış kontrol odağını, yaşamları boyunca daha sağlıklı bir iç kontrol odağına nasıl dönüştürebiliriz? Bireylerin öz-yeterliklerini artırmaya yardımcı olabilecek adımlar nelerdir?

Bu çalışmaların birçoğu ön kanıt sunarken, belirsizlik ve karmaşıklık ile dolu bir pandemide bireysel farklılıkları önemli bir açıklayıcı araç olarak kullanıldığını vurgularlar. Bu salgında ve önümüzdeki süreçlerde kısıtlama, koruyucu önlem çalışmalarını doğru uygulayabilmemiz için hem bireyin hem de kolektifliğin bütünsel olarak anlaşılması gerekir.

KAYNAK:
Personality Measures and the Big 5
Why Personality Matters in This Pandemic

    formu doldurun, biz sizi arayalım

    Veri Sorumlusu: Prof. Dr. Kemal Arıkan
    Adres: Halaskargazi Cad. No: 103, Gün Apt, Daire: 4B, 34371 Osmanbey/İstanbul
    E-posta: info@kemalarikan.com

    Paylaşmış olduğunuz kişisel ve özel nitelikli kişisel verileriniz, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na (KVKK) uygun olarak ve Tıp mevzuatı kapsamında yerine getirmiş olduğumuz hizmet ve faaliyet amaçlarımız ile bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olarak işlenmektedir. Danışanlarımız için hazırlanan Danışan KVKK aydınlatma Metnini ayrıca okuyunuz.

    Kişisel Verilerinizin Toplanması Usulü ve Hukuki Sebebi

    Kişisel verileriniz elektronik ortamda toplanmaktadır. Web sitemizdeki randevu alın kısmında form doldurduğunuzda da burada amaçla bağlantılı veri toplama faaliyeti yapılmış olacaktır.  Web sitemiz ve randevu Formunun bağlı olduğu e-posta yurt içi sunucularda barındırılmaktadır.

    Kişisel verileriniz; web sitesi üzerinden internet erişimleri 5651 sayılı kanun kapsamında log kaydı (ip adresi ve zaman damgası, trafik bilgileri, cihaz bilgisi, hangi sayfada ne kadar süre kaldığı vb.) domain-Server sağlayıcı tarafından tutulabilir. Web sitemizde reklam amaçlı çerezler kullanılmamaktadır. Çerezleri kapatma yöntemi politikada belirtilmektedir. Web sitesi adres, iletişim, hizmet sunulan alanlar hakkında bilgi verilmesi amacı ile uygulamaya konulmuştur.

    Kişisel verilerinizin işlenmesinin hukuki sebepleri;
    – 5651 sayılı Kanun
    – Meşru menfaat

    Kişisel Verilerinizin İşlenmesi Amacı

    Kişisel verileriniz KVKK 4/2 maddesinde belirtilen ilkeler dikkate alınarak, Sağlık ile ilgili mevzuat çerçevesinde öngörülen faaliyet çerçevesinde; sağlanan hizmetlerden yararlanabilmenizi ve hizmetlerimizin tanıtımını temin edebilmek, mevzuatın getirdiği saklama yükümlülüğünün yerine getirilmesi ve diğer yükümlülüklere uymak amaçlarıyla işlenecektir.

    Kişisel verileriniz mevzuatta belirtilen süreler, mevzuatta düzenleme olmaması halinde meşru menfaat uygulamalarına bağlı olarak amaçla orantılı süre boyunca saklandıktan sonra dijital olanlar geri dönüşümsüz olarak silinme yoluyla imha edilmektedir. İlgili kişinin silme talebi halinde, mevzuata aykırı olmamak şartı ile derhal yerine getirilmektedir.

    Kişisel verileri saklanması ve imha politikamızda saklama süreleri detaylı olarak planlanmıştır. 5651 sayılı Kanuna göre trafik kayıtları en az 1 yıl tutulması gerekmektedir. Uygulamamızda 1 yıllık süreye uyulmaktadır.

    Kişisel Verilerinizin Aktarılması

    Kişisel verileriniz prensip olarak yurt dışına aktarılmamaktadır. Ancak web sitemizden sosyal medya hesaplarına (Instagram, Facebook, Twitter, Youtube) yönlendiğinizde web sitemizden ayrılmış ve yurt dışından sunulan bu hesaplara geçiş yapmış olacağınız bilinmelidir.

    Web sitemiz yurtiçinden sunulduğundan bu kapsamda alınan verileriniz yurtdışına aktarılmamaktadır. Aynı şekilde web sitemizde yer alan randevu formunun düştüğü mail adresi yurtiçinden sunulması sebebiyle formda yer alan kişisel verileriniz yurtdışına aktarılmamaktadır.

    Kişisel Verileriniz, yukarıda belirtilen amaçlara, KVKK ve diğer mevzuat hükümlerine uygun olarak, yurtiçinde bulunan Turhost (veri işleyen) sunucularında barındırılmaktadır.

    Kişisel Verisi İşlenen İlgili Kişi Olarak Haklarınız

    KVKK 11. Maddesi ve yürürlükte bulunan diğer mevzuat çerçevesinde;
    Kişisel verilerinizin işlenip işlenmediğini öğrenme,

    • Kişisel verileriniz işlenmişse buna ilişkin bilgi talep etme,
    • Kişisel verilerin işlenme amacını ve bunların amacına uygun kullanılıp kullanılmadığını öğrenme,
    • Yurt içinde veya yurt dışında kişisel verilerinizin aktarıldığı üçüncü kişileri bilme,
    • Kişisel verilerinizin eksik veya yanlış işlenmiş olması halinde bunların düzeltilmesini isteme,
    • KVKK mevzuatında öngörülen şartlar çerçevesinde kişisel verilerinizin silinmesini veya yok edilmesini isteme,
    • Eksik veya yanlış verilerin düzeltilmesi ile kişisel verilerinizin silinmesi veya yok edilmesini talep ettiğinizde, bu durumun kişisel verilerinizin aktarıldığı üçüncü kişilere bildirilmesini isteme,
    • İşlenen verilerin münhasıran otomatik sistemler vasıtasıyla analiz edilmesi suretiyle aleyhinize bir sonucun ortaya çıkmasına itiraz etme,
    • Kişisel verilerin kanuna aykırı olarak işlenmesi sebebiyle zarara uğramanız halinde bu zararın giderilmesini talep etme haklarına sahipsiniz.

    Taleplerinizi Öne Sürerken Uyulması Gereken Usul ve Esaslar

    Kişisel verinin konusu olan siz ilgili kişi olarak yukarıda belirtilen haklarınızı, kullanmayı talep ettiğiniz hakka ilişkin açıklamalarınızı içeren yazılı veya Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nun belirlediği diğer yöntemlerle, başvuruda talep ettiğiniz hususun açık ve anlaşılır şekilde

    Yukarda sunulan adrese ıslak imzalı olarak posta yolu ile, elden veya bizde kayıtlı olan e-posta hesabınızdan gönderebilirsiniz.

    Müracaatınıza esas teşkil eden hususların şahsınız ile ilgili olması, müracaatınızda kimlik ve adres bilgilerinizin bulunması gerekecektir. Kimlik doğrulaması bizde bulunan bilginizle sınırlı olarak yapılacaktır. Başkası adına müracaatta bulunacak iseniz; özel yetki içerir vekaletname ile başvurmanız gerekmektedir. Başvuru için özel bir format olmamakla birlikte web sitemizde bulunan başvuru formunu kullanabilirsiniz, talebinizin net bir şekilde yazılması net bir cevap verilmesini sağlayacaktır.

    Güncel Yazılar

    Haberler