Parkinson hastalığında biliş ve yaşam kalitesi

Parkinson hastalığında biliş ve yaşam kalitesi

Nörodejeneratif hastalıkların içerisinde yer alan Parkinson hastalığının yavaş ve ilerleyici olması, tanıda gecikmelerin yaşanmasına sebep olmaktadır.

PH tanısı almış kişilerin yaşamlarına uyum sağlayabilmeleri için motor ve non-motor semptomları bilmek oldukça önemlidir.

Araştırmalarda PH’de görülen depresyonun motor semptomları non-motor semptomlara göre daha çok olumsuz şekilde etkilediği belirtilmektedir. Bununla birlikte Parkinson tanısı almış kişilerin tanı konduktan sonra psikososyal açıdan daha çok strese maruz kaldığı bildirilmektedir.

Literatüre bakıldığında PH’de görülen anksiyete bozukluğu, depresyon kadar detaylı bir şekilde incelenmemiştir. Anksiyetenin depresyondan farkı olarak fenomenin ve ilaçların yan etkisinin neden olduğu düşünülmektedir. PH’de görülen psikotik bozukluklara bakıldığında ise mezolimbik ve mezokortikal dopamin reseptörlerine ve dolaylı olarak dopaminerjik uyaranlarla birlikte gelişebilmektedir.

Şizofreniden farkı ise daha fazla görsel varsanıların görüldüğünden kaynaklanmaktadır. PH’de yaygın görülen non-motor bozukluklardan bir diğeri de uyku bozukluğudur. Hastalığın en sık görülen şikâyet edilen semptomlarından biri olarak da belirtilmektedir.

PH’de görülen hem motor hem de non-motor belirtiler, bireylerin yaşam kalitesini etkilediği bildirilmiştir. Özellikle non-motor semptomların etkisinin hastanın yaşam kalitesi üzerinde daha ciddi etkileri olabileceği söylenmektedir. Hastalık şiddeti, uyku bozuklukları, yorgunluk, motor dalgalanmalar yaşam kalitesi üzerinde oldukça etkili olan semptomlar arasında yer alırken depresyon, anksiyete ve bilişsel bozulma semptomları yaşam kalitesi ile ilişki düzeyi anlamlı olarak yüksek olan semptomlar arasında yer almaktadır.

Tremor, günlük yaşam becerilerinin öncül engelleri arasında öne çıkmaktadır. Ancak depresif duygudurum ve anksiyetenin varlığı da Parkinson tanısı olan bireylerde yaşam kalitesini düşürebilmektedir. Motor ve non-motor semptomların şiddeti, hastalığın progresyonu ile değişim gösterdiği bildirilmektedir. Bu nedenle yaşam kalitesi değerlendirilirken hastalığın farklı evrelerinin de göz önünde bulundurulması gerekmektedir.

Biyopsikososyal perspektif bakımından hem moleküler düzeyde hem de psikiyatrik düzeyde hastalığı anlamaya yönelik değerli veriler sunulmaktadır. Bunlara ek olarak, hastalığın profilini yansıtan spesifik motor ve motor-olmayan semptomların iyi anlaşılması PH’den muzdarip bireylerin yaşam konforunu artırmaya yönelik rehabilitasyon ve müdahale programlarının geliştirilmesinde etkili olacaktır.

Yapılan bu çalışma aracılığıyla edindiğimiz en temel sonuç; PH’nin motor semptomlarının ve komorbid görülebilen bilişsel disfonksiyonların hastaların yaşam kalitesini olumsuz yönde etkilediğidir. Nitekim, bu semptomlar diğer psikiyatrik semptomların görülmesi ile ilişkili olabilmektedir.

Burada dikkat edilmesi gereken husus; yaşam kalitesinde yaşanan bu düşüşlerin psikiyatrik, bilişsel ve motor semptomları olumsuz yönde etkileyebileceğidir.

KAYNAKÇA:
Kalaba Ö, Cansever Güzeloğlu ÖM. (2024). Cognition and quality of life in Parkinson’s disease. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 16(4):604-616. doi:10.18863/pgy.1374234

    formu doldurun, biz sizi arayalım

    Veri Sorumlusu: Prof. Dr. Kemal Arıkan
    Adres: Halaskargazi Cad. No: 103, Gün Apt, Daire: 4B, 34371 Osmanbey/İstanbul
    E-posta: info@kemalarikan.com

    Paylaşmış olduğunuz kişisel ve özel nitelikli kişisel verileriniz, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na (KVKK) uygun olarak ve Tıp mevzuatı kapsamında yerine getirmiş olduğumuz hizmet ve faaliyet amaçlarımız ile bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olarak işlenmektedir. Danışanlarımız için hazırlanan Danışan KVKK aydınlatma Metnini ayrıca okuyunuz.

    Kişisel Verilerinizin Toplanması Usulü ve Hukuki Sebebi

    Kişisel verileriniz elektronik ortamda toplanmaktadır. Web sitemizdeki randevu alın kısmında form doldurduğunuzda da burada amaçla bağlantılı veri toplama faaliyeti yapılmış olacaktır.  Web sitemiz ve randevu Formunun bağlı olduğu e-posta yurt içi sunucularda barındırılmaktadır.

    Kişisel verileriniz; web sitesi üzerinden internet erişimleri 5651 sayılı kanun kapsamında log kaydı (ip adresi ve zaman damgası, trafik bilgileri, cihaz bilgisi, hangi sayfada ne kadar süre kaldığı vb.) domain-Server sağlayıcı tarafından tutulabilir. Web sitemizde reklam amaçlı çerezler kullanılmamaktadır. Çerezleri kapatma yöntemi politikada belirtilmektedir. Web sitesi adres, iletişim, hizmet sunulan alanlar hakkında bilgi verilmesi amacı ile uygulamaya konulmuştur.

    Kişisel verilerinizin işlenmesinin hukuki sebepleri;
    – 5651 sayılı Kanun
    – Meşru menfaat

    Kişisel Verilerinizin İşlenmesi Amacı

    Kişisel verileriniz KVKK 4/2 maddesinde belirtilen ilkeler dikkate alınarak, Sağlık ile ilgili mevzuat çerçevesinde öngörülen faaliyet çerçevesinde; sağlanan hizmetlerden yararlanabilmenizi ve hizmetlerimizin tanıtımını temin edebilmek, mevzuatın getirdiği saklama yükümlülüğünün yerine getirilmesi ve diğer yükümlülüklere uymak amaçlarıyla işlenecektir.

    Kişisel verileriniz mevzuatta belirtilen süreler, mevzuatta düzenleme olmaması halinde meşru menfaat uygulamalarına bağlı olarak amaçla orantılı süre boyunca saklandıktan sonra dijital olanlar geri dönüşümsüz olarak silinme yoluyla imha edilmektedir. İlgili kişinin silme talebi halinde, mevzuata aykırı olmamak şartı ile derhal yerine getirilmektedir.

    Kişisel verileri saklanması ve imha politikamızda saklama süreleri detaylı olarak planlanmıştır. 5651 sayılı Kanuna göre trafik kayıtları en az 1 yıl tutulması gerekmektedir. Uygulamamızda 1 yıllık süreye uyulmaktadır.

    Kişisel Verilerinizin Aktarılması

    Kişisel verileriniz prensip olarak yurt dışına aktarılmamaktadır. Ancak web sitemizden sosyal medya hesaplarına (Instagram, Facebook, Twitter, Youtube) yönlendiğinizde web sitemizden ayrılmış ve yurt dışından sunulan bu hesaplara geçiş yapmış olacağınız bilinmelidir.

    Web sitemiz yurtiçinden sunulduğundan bu kapsamda alınan verileriniz yurtdışına aktarılmamaktadır. Aynı şekilde web sitemizde yer alan randevu formunun düştüğü mail adresi yurtiçinden sunulması sebebiyle formda yer alan kişisel verileriniz yurtdışına aktarılmamaktadır.

    Kişisel Verileriniz, yukarıda belirtilen amaçlara, KVKK ve diğer mevzuat hükümlerine uygun olarak, yurtiçinde bulunan Turhost (veri işleyen) sunucularında barındırılmaktadır.

    Kişisel Verisi İşlenen İlgili Kişi Olarak Haklarınız

    KVKK 11. Maddesi ve yürürlükte bulunan diğer mevzuat çerçevesinde;
    Kişisel verilerinizin işlenip işlenmediğini öğrenme,

    • Kişisel verileriniz işlenmişse buna ilişkin bilgi talep etme,
    • Kişisel verilerin işlenme amacını ve bunların amacına uygun kullanılıp kullanılmadığını öğrenme,
    • Yurt içinde veya yurt dışında kişisel verilerinizin aktarıldığı üçüncü kişileri bilme,
    • Kişisel verilerinizin eksik veya yanlış işlenmiş olması halinde bunların düzeltilmesini isteme,
    • KVKK mevzuatında öngörülen şartlar çerçevesinde kişisel verilerinizin silinmesini veya yok edilmesini isteme,
    • Eksik veya yanlış verilerin düzeltilmesi ile kişisel verilerinizin silinmesi veya yok edilmesini talep ettiğinizde, bu durumun kişisel verilerinizin aktarıldığı üçüncü kişilere bildirilmesini isteme,
    • İşlenen verilerin münhasıran otomatik sistemler vasıtasıyla analiz edilmesi suretiyle aleyhinize bir sonucun ortaya çıkmasına itiraz etme,
    • Kişisel verilerin kanuna aykırı olarak işlenmesi sebebiyle zarara uğramanız halinde bu zararın giderilmesini talep etme haklarına sahipsiniz.

    Taleplerinizi Öne Sürerken Uyulması Gereken Usul ve Esaslar

    Kişisel verinin konusu olan siz ilgili kişi olarak yukarıda belirtilen haklarınızı, kullanmayı talep ettiğiniz hakka ilişkin açıklamalarınızı içeren yazılı veya Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nun belirlediği diğer yöntemlerle, başvuruda talep ettiğiniz hususun açık ve anlaşılır şekilde

    Yukarda sunulan adrese ıslak imzalı olarak posta yolu ile, elden veya bizde kayıtlı olan e-posta hesabınızdan gönderebilirsiniz.

    Müracaatınıza esas teşkil eden hususların şahsınız ile ilgili olması, müracaatınızda kimlik ve adres bilgilerinizin bulunması gerekecektir. Kimlik doğrulaması bizde bulunan bilginizle sınırlı olarak yapılacaktır. Başkası adına müracaatta bulunacak iseniz; özel yetki içerir vekaletname ile başvurmanız gerekmektedir. Başvuru için özel bir format olmamakla birlikte web sitemizde bulunan başvuru formunu kullanabilirsiniz, talebinizin net bir şekilde yazılması net bir cevap verilmesini sağlayacaktır.

    Bizi takip edin:

    Güncel Yazılar

    Haberler