Doğru ve etkili antidepresan seçimi için farmakogenetik test

Doğru ve etkili antidepresan seçimi için farmakogenetik test

Yeni araştırmalar, majör depresif bozukluğu (MDD) olan hastalar için en iyi antidepresanı belirlemek için yapılan genetik testlerin, ilk denemede optimal bir ilaç seçimini sağlama ve sağlık bakım maliyetlerini düşürme potansiyeline sahip olduğunu öne sürüyor.

Sitokrom P450 ailesinden CYP2D6 ve CYP2C19, ilaçlar da dahil olmak üzere çeşitli moleküllerin metabolizmasında ve eliminasyonunda rol oynar. Bu enzimleri kodlayan genlerdeki varyantlar, farmakokinetik profillerini değiştirerek ilaçların metabolize olma hızını etkiler.

Bu konu hakkında İtalya örneklemi üzerinde bir ön çalışma yapıldı. Bulgular, Avrupa Psikiyatri Birliği 2022 Kongresi’nde sunuldu. Çalışmanın baş araştırmacısı Doçent Doktor Alessio Squassina, “Hastaları tedavi eden psikiyatristlerin hastaların metabolize edici profilleri hakkında önceden bilgi sahibi olmaları ilaç değişikliklerine katkıda bulunabilir ve yanıttaki gecikmeleri azaltabilir” diyor.

İtalya’daki Farmakogenetik çalışması

Araştırma için, İtalya’nın Sardunya bölgesindeki psikiyatri hastalarında CYP2D6 ve CYP2C19 fenotiplerinin sıklığını ve bunların farmakolojik tedavi ve maliyet etkinliği ile ilişkisini incelendi.

Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), 34 psikiyatrik ilacın prospektüslerinde genetik testlerin kullanımına ilişkin bilgiler verir. İlgili psikiyatrik ilaçların %79’u CYP2D6 ile, %12’si CYP2C19 ile ve %9’u diğer genlerle ilgili etiketlerdir. Bu etiketler, belirli fonksiyonel alellere sahip hastalarda, genetik testin ne zaman önerildiği veya gerekli olduğu konusunda ve ayrıca potansiyel olarak klinik olarak eyleme geçirilebilir gen-ilaç ilişkileri hakkında rehberlik sağlar.

İtalya’daki çalışmaya, 5 yıllık tıbbi ve tedavi geçmişi olan majör depresyonu olan 200 hasta dahil edildi. Hastaların tıbbi tedavi geçmişinde, tedavideki değişiklikler, istenmeyen olaylar, hastaneye yatışlar, intihar ve semptom skorları ile sosyo-demografik değişkenleri içeren bilgiler yer aldı.

Bulgular

Çalışmaya alınan ilk 125 hastanın bir ara analizi şunu gösterdi:

  1. CYP2D6 geninde en yaygın fenotipler sırasıyla; %60,5 ile normal metabolizörler (NM), ardından %28,2 ile orta metabolizörler (İM), %8,9 ile ultra hızlı metabolizörler (UR) ve %2,4 ile zayıf metabolizörler (PM).
  2. CYP2D6 geninde en yaygın fenotipler sırasıyla; %49 ile normal metabolizörler (NM), ardından %29,0 ile orta metabolizörler (İM), %25,0 ile ultra hızlı metabolizörler (UR) ve %4,0 ile zayıf metabolizörler (PM).

İtalya popülasyonundaki fenotip dağılımı Avrupa ortalamasından farklılık gösterse de istatiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır.

Farmakogenetik testinin kritik önem taşıdığı iki örnek

Örnek 1:

Esitaloprama yanıt vermeyen CYP2D6 IM ve CYP2C19 UR fenotipi olan bir depresyon hastası ile ilgili. Bu fenotipe sahip hastalar için FDA alternatif bir ilaç önermektedir. Daha sonra hastaya venlafaksin tedavisi başlandı. Venlafaksin üzerindeki FDA, bu fenotipe sahip hastaların bu ilaca optimalin altında bir yanıt verme olasılığının yüksek olduğunu belirtmektedir. Nitekim, bu hasta venlafaksin tedavisine de yanıt vermedi.

Örnek 2:

CYP2D6 NM ve CYP2C19 IM fenotipi olan başka bir hastaya da esitalopram reçete edildi. Bu ilacın üzerindeki FDA etiketi, bu fenotipe sahip hastaların venlafaksini deneyebileceğini ancak yanıt vermeyebileceğini belirtmektedir. Nitekim bu hasta esitaloprama yanıt vermedi ve venlafaksine geçildi ve yanıt vermeye başladı.

Sonuç

Dr. Squassina bu konu hakkında “Bu vakalarda] psikiyatristler, genotipleri önceden bilselerdi, önceden farklı ilaç seçimleri yapmış olabilirler” ifadelerini kullandı.

Son olarak Dr. Squassina, antidepresanlara verilen yanıtın “son derece değişken bir özellik” olduğunu ve genetiğin bir rol oynadığı bilinmekle birlikte, katkılarının “hâlâ tam olarak anlaşılmadığını” kaydetti. Tedavi karar verme sürecini yönlendirmek için genetik bilgiden yararlanan farmakokinetik kullanımının önemli ölçüde arttığını açıkladı.

KAYNAK^:
– European Psychiatric Association (EPA) 2022 Congress: Abstract Evaluation of the Utility and Cost-Effectiveness of Pharmacogenetic Testing Based on CYP2D6 e CYP2C19 Profiling in Antidepressant Treatment. Presented June 4, 2022.
– MDedge Psychiatry. Genetic testing for best antidepressant accurate, cost effective | MDedge Psychiatry. MDedge Psychiatry. Published 2022. Accessed June 10, 2022.

    formu doldurun, biz sizi arayalım

    Veri Sorumlusu: Prof. Dr. Kemal Arıkan
    Adres: Halaskargazi Cad. No: 103, Gün Apt, Daire: 4B, 34371 Osmanbey/İstanbul
    E-posta: info@kemalarikan.com

    Paylaşmış olduğunuz kişisel ve özel nitelikli kişisel verileriniz, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na (KVKK) uygun olarak ve Tıp mevzuatı kapsamında yerine getirmiş olduğumuz hizmet ve faaliyet amaçlarımız ile bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olarak işlenmektedir. Danışanlarımız için hazırlanan Danışan KVKK aydınlatma Metnini ayrıca okuyunuz.

    Kişisel Verilerinizin Toplanması Usulü ve Hukuki Sebebi

    Kişisel verileriniz elektronik ortamda toplanmaktadır. Web sitemizdeki randevu alın kısmında form doldurduğunuzda da burada amaçla bağlantılı veri toplama faaliyeti yapılmış olacaktır.  Web sitemiz ve randevu Formunun bağlı olduğu e-posta yurt içi sunucularda barındırılmaktadır.

    Kişisel verileriniz; web sitesi üzerinden internet erişimleri 5651 sayılı kanun kapsamında log kaydı (ip adresi ve zaman damgası, trafik bilgileri, cihaz bilgisi, hangi sayfada ne kadar süre kaldığı vb.) domain-Server sağlayıcı tarafından tutulabilir. Web sitemizde reklam amaçlı çerezler kullanılmamaktadır. Çerezleri kapatma yöntemi politikada belirtilmektedir. Web sitesi adres, iletişim, hizmet sunulan alanlar hakkında bilgi verilmesi amacı ile uygulamaya konulmuştur.

    Kişisel verilerinizin işlenmesinin hukuki sebepleri;
    – 5651 sayılı Kanun
    – Meşru menfaat

    Kişisel Verilerinizin İşlenmesi Amacı

    Kişisel verileriniz KVKK 4/2 maddesinde belirtilen ilkeler dikkate alınarak, Sağlık ile ilgili mevzuat çerçevesinde öngörülen faaliyet çerçevesinde; sağlanan hizmetlerden yararlanabilmenizi ve hizmetlerimizin tanıtımını temin edebilmek, mevzuatın getirdiği saklama yükümlülüğünün yerine getirilmesi ve diğer yükümlülüklere uymak amaçlarıyla işlenecektir.

    Kişisel verileriniz mevzuatta belirtilen süreler, mevzuatta düzenleme olmaması halinde meşru menfaat uygulamalarına bağlı olarak amaçla orantılı süre boyunca saklandıktan sonra dijital olanlar geri dönüşümsüz olarak silinme yoluyla imha edilmektedir. İlgili kişinin silme talebi halinde, mevzuata aykırı olmamak şartı ile derhal yerine getirilmektedir.

    Kişisel verileri saklanması ve imha politikamızda saklama süreleri detaylı olarak planlanmıştır. 5651 sayılı Kanuna göre trafik kayıtları en az 1 yıl tutulması gerekmektedir. Uygulamamızda 1 yıllık süreye uyulmaktadır.

    Kişisel Verilerinizin Aktarılması

    Kişisel verileriniz prensip olarak yurt dışına aktarılmamaktadır. Ancak web sitemizden sosyal medya hesaplarına (Instagram, Facebook, Twitter, Youtube) yönlendiğinizde web sitemizden ayrılmış ve yurt dışından sunulan bu hesaplara geçiş yapmış olacağınız bilinmelidir.

    Web sitemiz yurtiçinden sunulduğundan bu kapsamda alınan verileriniz yurtdışına aktarılmamaktadır. Aynı şekilde web sitemizde yer alan randevu formunun düştüğü mail adresi yurtiçinden sunulması sebebiyle formda yer alan kişisel verileriniz yurtdışına aktarılmamaktadır.

    Kişisel Verileriniz, yukarıda belirtilen amaçlara, KVKK ve diğer mevzuat hükümlerine uygun olarak, yurtiçinde bulunan Turhost (veri işleyen) sunucularında barındırılmaktadır.

    Kişisel Verisi İşlenen İlgili Kişi Olarak Haklarınız

    KVKK 11. Maddesi ve yürürlükte bulunan diğer mevzuat çerçevesinde;
    Kişisel verilerinizin işlenip işlenmediğini öğrenme,

    • Kişisel verileriniz işlenmişse buna ilişkin bilgi talep etme,
    • Kişisel verilerin işlenme amacını ve bunların amacına uygun kullanılıp kullanılmadığını öğrenme,
    • Yurt içinde veya yurt dışında kişisel verilerinizin aktarıldığı üçüncü kişileri bilme,
    • Kişisel verilerinizin eksik veya yanlış işlenmiş olması halinde bunların düzeltilmesini isteme,
    • KVKK mevzuatında öngörülen şartlar çerçevesinde kişisel verilerinizin silinmesini veya yok edilmesini isteme,
    • Eksik veya yanlış verilerin düzeltilmesi ile kişisel verilerinizin silinmesi veya yok edilmesini talep ettiğinizde, bu durumun kişisel verilerinizin aktarıldığı üçüncü kişilere bildirilmesini isteme,
    • İşlenen verilerin münhasıran otomatik sistemler vasıtasıyla analiz edilmesi suretiyle aleyhinize bir sonucun ortaya çıkmasına itiraz etme,
    • Kişisel verilerin kanuna aykırı olarak işlenmesi sebebiyle zarara uğramanız halinde bu zararın giderilmesini talep etme haklarına sahipsiniz.

    Taleplerinizi Öne Sürerken Uyulması Gereken Usul ve Esaslar

    Kişisel verinin konusu olan siz ilgili kişi olarak yukarıda belirtilen haklarınızı, kullanmayı talep ettiğiniz hakka ilişkin açıklamalarınızı içeren yazılı veya Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nun belirlediği diğer yöntemlerle, başvuruda talep ettiğiniz hususun açık ve anlaşılır şekilde

    Yukarda sunulan adrese ıslak imzalı olarak posta yolu ile, elden veya bizde kayıtlı olan e-posta hesabınızdan gönderebilirsiniz.

    Müracaatınıza esas teşkil eden hususların şahsınız ile ilgili olması, müracaatınızda kimlik ve adres bilgilerinizin bulunması gerekecektir. Kimlik doğrulaması bizde bulunan bilginizle sınırlı olarak yapılacaktır. Başkası adına müracaatta bulunacak iseniz; özel yetki içerir vekaletname ile başvurmanız gerekmektedir. Başvuru için özel bir format olmamakla birlikte web sitemizde bulunan başvuru formunu kullanabilirsiniz, talebinizin net bir şekilde yazılması net bir cevap verilmesini sağlayacaktır.

    Güncel Yazılar

    Haberler