Prof. Dr. Kemal Arıkan
Psikiyatrist

Ergenlerde Madde Kullanımının Beyin Yapısına Etkileri

Ergenlik nörogelişiminde benzersiz bir dönemdir. Ancak yine bu dönemde alkol ve esrar kullanımı yaygındır. Nörogörüntülemedeki ilerlemeler, ergen madde kullanıcılarının beyin yapısını ve işleyişini yakından incelemeyi ve nöropsikolojik bozulmaların olduğu devreleri tespit etmeyi mümkün kılmıştır.

fMRI (fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme) araştırmalarda sıkça kullanılan beyin görüntüleme yöntemlerinden birisidir. fMRl, beynin bir zihinsel göreve cevap olarak artan aktivasyon alanlarını; kandaki oksijen seviyesini gösteren, beynin sinirsel aktivitesini araştırmayı mümkün kılan bir yöntemdir.

Ergenlerin madde kullanımının beyindeki etkilerine dair fMRI ile yapılan araştırmalarda, madde kullanan ergenlerin zaman içinde değişen nörobilişsel işlevleri ile bağlantılı olarak beyin fonksiyonlarında anormallikler olduğunu bulunmuştur. Beynin yapısal hacminde, beyaz cevher kalitesinde ve bilişsel görev aktivasyonunda anormallikler görülmüştür.

Ergenlerin beyin fonksiyonlarındaki değişiklikler madde kullanım düzenine göre farklılık göstermektedir. Ancak 1-2 yıldan az içki tüketim alışkanlığı olan gençlerde bile, ayda 20 içki tüketimi oluyorsa ve özellikle tek seferde 4-5 içkiden daha fazla içki tüketimi varsa anormallikler görülmektedir.

Araştırmalar, ergenlik döneminde fazla içki tüketiminin hafıza, bilişsel görevler, dikkat, mekansal becerilerde ve yönetici işlevinde düşük performansa yol açabileceğini göstermiştir. Fazla alkol kullanımının bu davranışsal etkileri, önemli beyin yapılarının (Örn. Hipokampus) hacminin azalması, tehlikeye giren beyaz madde kalitesinin ve bilişsel görevler sırasında aktivasyondaki anormalliklerin bir sonucu olarak ortaya çıkabilir.

KAYNAK:
Squeglia, L. M., Jacobus, J., & Tapert, S. F. (2009). The Influence of Substance Use on Adolescent Brain Development. Clinical EEG and Neuroscience, 40(1), 31–38.

Ergenlerde Madde Kullanımının Beyin Yapısına Etkileri

Yorum yapın

Bu bölümde sadece okuduğunuz yazı ile ilgili yorumlarınızı iletin.