COVID-19 ve Obsesif Kompulsif Bozukluk üzerine etkisi

COVID-19 ve Obsesif Kompulsif Bozukluk üzerine etkisi

Covid-19’un psikiyatrik hastalıklar üzerindeki olumsuz etkisinden daha önceki yazılarımızda bahsetmiştik. Bu yazımızda Covid-19 salgını ve beraberinde uygulanan kısıtlamaların, Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) üzerindeki etkisinin araştırıldığı çalışmayı paylaşacağız.

Pandemi ile beraber sınırlar kapatıldı ekonomi kesintiye uğradı ve insanlar evlerinde izole oldu. Küresel sağlık kurumları sınırlama için bir çözüm bulmakta zorlanırken, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (CDC) tarafından önerilen ana stratejiler sosyal mesafe, el yıkama ve maske takmaktır. El yıkama, enfeksiyona karşı en güvenli önlemlerden biri olarak kabul edildiğinden, dezenfektanlara, sabunlara ve eldivenlere olan talep hızla arttı. Medya sıkça hijyenik önlemlerin ve el yıkamanın bulaşmanın önlenmesindeki önemini vurguladı.

Açıklanan stratejileri uygulamak insanlar için kolay gibi gözüküyor fakat bu stratejileri uygulamak, hijyen konusunda zaten şüpheleri olan ve temiz kalma zorunluluğu olan obsesif kompulsif bozukluğu (OKB) hastalar için ne kadar kolaydı?

COVID-19 salgınının panik, sağlık kaygısı, kitlesel histeri ve izolasyon yalnızlığı da dahil olmak üzere ortaya çıkardığı birçok psiko-sosyal sonuçtan, Obsesif Kompulsif semptomların önemi büyük ölçüde ihmal edilmiştir. İhmal edilen bu durumun ne kadar sıkıntıya neden olduğunu ancak tahmin edebiliriz. OKB ile ilgili semptom, sıkıntı ve endişeler hakkında şikayetlerin dünya çapında arttığı bildirilmiştir. Ne yazık ki, halk sağlığı çalışanları arasında bu ruh sağlığı sorununa karşı duyarlılığın eksikliği ifade edilen sorunlardan biriydi.

Birden çok belirti içinde bulaşma ve el yıkama obsesyonu en yaygın olanlarıdır. Ayrıca, bu alanların farmakoterapi ve psikoterapiye iyi yanıt vermesine rağmen, dış veya çevresel nedenlerden dolayı stres durumunda nüks etme eğilimindedir. Semptomlardaki artış hemen olmayabilir, ancak tam olarak ortaya çıkması günler ila aylar sürebilir. Mevcut pandemi sırasında çeşitli yaygın faktörler, halihazırda zaten etkilenenlerin semptomlarını kötüleştirmede rol oynayabilir:

  1. El yıkama için artan ihtiyaç ve bunun için önerilen minimum süre artabilir.
  2. ‘Doğru El yıkama adımları’, ritüelistik kompulsiyonlara katkıda bulunabilir.
  3. Kişi dışarıdan geldikten sonra şüpheli bir ‘pislenmeyi’ gidermek için el yıkama ihtiyacının bir problem olduğunu düşünmek yerine bilişsel ‘gerekçelendirme’ yapabilir.
  4. Aileden katı hijyen önlemleri almasını istemek veya bunun tam tersinin istenmesi.
  5. Virüsün çeşitli cansız yüzeylerde aktif kalma olasılığı hakkında çeşitli medya kaynaklarından sürekli bilgi yüklenmesi bulaşma düşüncelerine katkıda bulunabilir.
  6. Kişi artan ruminasyonları ve tekrarlanan yıkamaları, abartılı tedbirleri, pandemi tepkisi karşısında ‘normalleştirilebilir’
  7. Maske, sabun, dezenfektan stoğu, istifleme davranışına ve panik alışverişine neden olabilir.

Kontrolsüz takıntı ve zorlamalar dermatolojik problemlere, kronik strese, uykusuzluğa ve yüksek intihar riskine yol açabilir. Devam eden pandemi sürecinde bu tür vakaların olası artışına karşı hazırlıklı olmak gerekiyor. Özellikle birinci basamak sağlık çalışanlarının, Obsesif kompulsif şikayetlerini bilmesi ve gerektiğinde sevkleri yapabilmeleri için eğitilmesi gerekir.

KAYNAKÇA:
– Banerjee, D. (2020). The other side of COVID-19: Impact on obsessive compulsive disorder (OCD) and hoarding. Psychiatry research288, 112966.

    formu doldurun, biz sizi arayalım

    Veri Sorumlusu: Prof. Dr. Kemal Arıkan
    Adres: Halaskargazi Cad. No: 103, Gün Apt, Daire: 4B, 34371 Osmanbey/İstanbul
    E-posta: info@kemalarikan.com

    Paylaşmış olduğunuz kişisel ve özel nitelikli kişisel verileriniz, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na (KVKK) uygun olarak ve Tıp mevzuatı kapsamında yerine getirmiş olduğumuz hizmet ve faaliyet amaçlarımız ile bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olarak işlenmektedir. Danışanlarımız için hazırlanan Danışan KVKK aydınlatma Metnini ayrıca okuyunuz.

    Kişisel Verilerinizin Toplanması Usulü ve Hukuki Sebebi

    Kişisel verileriniz elektronik ortamda toplanmaktadır. Web sitemizdeki randevu alın kısmında form doldurduğunuzda da burada amaçla bağlantılı veri toplama faaliyeti yapılmış olacaktır.  Web sitemiz ve randevu Formunun bağlı olduğu e-posta yurt içi sunucularda barındırılmaktadır.

    Kişisel verileriniz; web sitesi üzerinden internet erişimleri 5651 sayılı kanun kapsamında log kaydı (ip adresi ve zaman damgası, trafik bilgileri, cihaz bilgisi, hangi sayfada ne kadar süre kaldığı vb.) domain-Server sağlayıcı tarafından tutulabilir. Web sitemizde reklam amaçlı çerezler kullanılmamaktadır. Çerezleri kapatma yöntemi politikada belirtilmektedir. Web sitesi adres, iletişim, hizmet sunulan alanlar hakkında bilgi verilmesi amacı ile uygulamaya konulmuştur.

    Kişisel verilerinizin işlenmesinin hukuki sebepleri;
    – 5651 sayılı Kanun
    – Meşru menfaat

    Kişisel Verilerinizin İşlenmesi Amacı

    Kişisel verileriniz KVKK 4/2 maddesinde belirtilen ilkeler dikkate alınarak, Sağlık ile ilgili mevzuat çerçevesinde öngörülen faaliyet çerçevesinde; sağlanan hizmetlerden yararlanabilmenizi ve hizmetlerimizin tanıtımını temin edebilmek, mevzuatın getirdiği saklama yükümlülüğünün yerine getirilmesi ve diğer yükümlülüklere uymak amaçlarıyla işlenecektir.

    Kişisel verileriniz mevzuatta belirtilen süreler, mevzuatta düzenleme olmaması halinde meşru menfaat uygulamalarına bağlı olarak amaçla orantılı süre boyunca saklandıktan sonra dijital olanlar geri dönüşümsüz olarak silinme yoluyla imha edilmektedir. İlgili kişinin silme talebi halinde, mevzuata aykırı olmamak şartı ile derhal yerine getirilmektedir.

    Kişisel verileri saklanması ve imha politikamızda saklama süreleri detaylı olarak planlanmıştır. 5651 sayılı Kanuna göre trafik kayıtları en az 1 yıl tutulması gerekmektedir. Uygulamamızda 1 yıllık süreye uyulmaktadır.

    Kişisel Verilerinizin Aktarılması

    Kişisel verileriniz prensip olarak yurt dışına aktarılmamaktadır. Ancak web sitemizden sosyal medya hesaplarına (Instagram, Facebook, Twitter, Youtube) yönlendiğinizde web sitemizden ayrılmış ve yurt dışından sunulan bu hesaplara geçiş yapmış olacağınız bilinmelidir.

    Web sitemiz yurtiçinden sunulduğundan bu kapsamda alınan verileriniz yurtdışına aktarılmamaktadır. Aynı şekilde web sitemizde yer alan randevu formunun düştüğü mail adresi yurtiçinden sunulması sebebiyle formda yer alan kişisel verileriniz yurtdışına aktarılmamaktadır.

    Kişisel Verileriniz, yukarıda belirtilen amaçlara, KVKK ve diğer mevzuat hükümlerine uygun olarak, yurtiçinde bulunan Turhost (veri işleyen) sunucularında barındırılmaktadır.

    Kişisel Verisi İşlenen İlgili Kişi Olarak Haklarınız

    KVKK 11. Maddesi ve yürürlükte bulunan diğer mevzuat çerçevesinde;
    Kişisel verilerinizin işlenip işlenmediğini öğrenme,

    • Kişisel verileriniz işlenmişse buna ilişkin bilgi talep etme,
    • Kişisel verilerin işlenme amacını ve bunların amacına uygun kullanılıp kullanılmadığını öğrenme,
    • Yurt içinde veya yurt dışında kişisel verilerinizin aktarıldığı üçüncü kişileri bilme,
    • Kişisel verilerinizin eksik veya yanlış işlenmiş olması halinde bunların düzeltilmesini isteme,
    • KVKK mevzuatında öngörülen şartlar çerçevesinde kişisel verilerinizin silinmesini veya yok edilmesini isteme,
    • Eksik veya yanlış verilerin düzeltilmesi ile kişisel verilerinizin silinmesi veya yok edilmesini talep ettiğinizde, bu durumun kişisel verilerinizin aktarıldığı üçüncü kişilere bildirilmesini isteme,
    • İşlenen verilerin münhasıran otomatik sistemler vasıtasıyla analiz edilmesi suretiyle aleyhinize bir sonucun ortaya çıkmasına itiraz etme,
    • Kişisel verilerin kanuna aykırı olarak işlenmesi sebebiyle zarara uğramanız halinde bu zararın giderilmesini talep etme haklarına sahipsiniz.

    Taleplerinizi Öne Sürerken Uyulması Gereken Usul ve Esaslar

    Kişisel verinin konusu olan siz ilgili kişi olarak yukarıda belirtilen haklarınızı, kullanmayı talep ettiğiniz hakka ilişkin açıklamalarınızı içeren yazılı veya Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nun belirlediği diğer yöntemlerle, başvuruda talep ettiğiniz hususun açık ve anlaşılır şekilde

    Yukarda sunulan adrese ıslak imzalı olarak posta yolu ile, elden veya bizde kayıtlı olan e-posta hesabınızdan gönderebilirsiniz.

    Müracaatınıza esas teşkil eden hususların şahsınız ile ilgili olması, müracaatınızda kimlik ve adres bilgilerinizin bulunması gerekecektir. Kimlik doğrulaması bizde bulunan bilginizle sınırlı olarak yapılacaktır. Başkası adına müracaatta bulunacak iseniz; özel yetki içerir vekaletname ile başvurmanız gerekmektedir. Başvuru için özel bir format olmamakla birlikte web sitemizde bulunan başvuru formunu kullanabilirsiniz, talebinizin net bir şekilde yazılması net bir cevap verilmesini sağlayacaktır.

    Güncel Yazılar

    Haberler