OKB’de Yönetici İşlevler ve İçgörü: Karşılaştırmalı Bir Çalışma

OKB'de Yönetici İşlevler ve İçgörü: Karşılaştırmalı Bir Çalışma

Obsesif kompulsif bozukluğu (OKB) olan hastaların yaklaşık %25 ila 30’u tedaviye yanıt vermez. Bilişsel-davranışçı psikoterapi vakaların %20’sinde, seçici serotonin geri alım inhibitörleri (SSRI’lar) %40’ında etkisiz kalmaktadır. Bu hastalar uzun hastalık süresine ve kötü prognoza sahiptir.

Bu düşük başarı oranlarını üç faktör açıklayabilir: komorbidite, semptomların yoğunluğu ve içgörü. Bu terapötik direnci anlamak için yapılan araştırmaların ardından potansiyel bir açıklama olarak içgörü bulunmuştur. OKB hastalarının yaklaşık %15-36’sında içgörü zayıftır. Bu durum içgörüyü OKB’de gelecekteki araştırmalar için en umut verici konulardan biri haline getirir. Bu nedenle, içgörüsü zayıf olan OKB hastalarını karakterize etmek önemlidir.

Zayıf içgörü birçok farklı faktörle ilişkilendirilmiştir: daha düşük eğitim seviyeleri, daha erken hastalık başlangıç ​​yaşı, uzun hastalık süresi, kronik gelişim ve ailede OKB öyküsü en çok üzerinde durulan faktörlerdir. Ayrıca daha şiddetli semptomlar ve daha büyük bir psikiyatrik komorbidite ile ilişkilendirilmiştir.

Yürütücü İşlevler

Yürütücü işlevler, frontal lobların bölgelerini içeren bir sinir ağı tarafından desteklenir. Yürütücü işlev, Uluslararası Nöropsikoloji Derneği‘nin tanımına göre; belirli bir amaca yönelik karmaşık davranışları gerçekleştirmek için gerekli olan, farklı taleplere ve çevresel değişikliklere uyum sağlama kapasitemizi belirleyen bir dizi işlev veya bilişsel becerilerin tamamıdır. Yürütücü işlevler, stratejik çalışma belleği, bilişsel esneklik, davranışın bilişsel kontrolü, planlama ve problem çözme gibi çok çeşitli bilişsel süreçleri içerir; dikkat, öngörme yeteneği, hedeflerin oluşturulması, faaliyetlerin sıralanması, öz düzenleme ve inisiyatif, soyutlama vb.

OKB hastalarının nöropsikolojik ve bilişsel özelliklerine odaklanan az sayıda çalışma vardır. Bu boşluğu doldurmaya yardımcı olmak için, iyi içgörüsü olan ve zayıf içgörüsü olan OKB hastaları iki gruba ayırılmış, iki gurubun farklı bir nöropsikolojik profile sahip olup olmadığı ölçekler aracılığıyla anlaşılmaya çalışılmıştır (Yale-Brown Obsesif-Kompulsif Ölçeği Y-BOCS, Brown İnançların Değerlendirilmesi Ölçeği, BABS Rey’s figür testi, California sözel öğrenme testi-CVLT, Toulouse-Piéron testi, Wisconsin Kart Eşleştirme Testi-WKET, İz Sürme Testi- TMT). Elde edilen sonuçlar eşleştirilmiş bir kontrol grubunun sonuçlarıyla karşılaştırılmıştır:

%95 anlamlılık düzeyine sahip istatistiksel analiz, yürütücü işlev testlerinde ve özellikle WKET ve iz sürme testinde (TMT) farklılıklar ortaya koydu. İçgörüsü zayıf olan OKB hastaları iz sürme testinde (TMT) ve İşitsel-Sözel Öğrenme Testinde daha iyi içgörüye sahip gruba göre daha kötü sonuç aldılar.

Zayıf içgörüsü olan hastaların daha kötü performansı henüz kesin olarak açıklanmamasına rağmen, belirli bilişsel eksikliklerle ilgili daha kötü performansları için üç neden ileri sürülmüştür: 1) İnanç sistemleri ile dışarıdan gelen uyaranlar arasındaki çatışmalar uyara-tepki ketleme işlevini engelleyebilir. 2) hafıza bozuklukları, inanç sistemlerini yeterince düzeltmelerini engelleyebilir; 3) sözel akıcılık bozuklukları önceden var olan anılara erişimi zorlaştırabilir.

Bu farklılıklar, içgörüsü zayıf olan hastaların nöropsikolojik profilinin, iyi içgörüye sahip olan hastalardan farklı olduğunu ve içgörüde yönetici işlevlerini rolünü vurgulamaktadır.

KAYNAK:
– Manarte, L., Andrade, A. R., do Rosário, L., Sampaio, D., Figueira, M. L., Morgado, P., & Sahakian, B. J. (2021). Executive functions and insight in OCD: a comparative study. BMC psychiatry21(1), 1-11.

    formu doldurun, biz sizi arayalım

    Veri Sorumlusu: Prof. Dr. Kemal Arıkan
    Adres: Halaskargazi Cad. No: 103, Gün Apt, Daire: 4B, 34371 Osmanbey/İstanbul
    E-posta: info@kemalarikan.com

    Paylaşmış olduğunuz kişisel ve özel nitelikli kişisel verileriniz, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na (KVKK) uygun olarak ve Tıp mevzuatı kapsamında yerine getirmiş olduğumuz hizmet ve faaliyet amaçlarımız ile bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olarak işlenmektedir. Danışanlarımız için hazırlanan Danışan KVKK aydınlatma Metnini ayrıca okuyunuz.

    Kişisel Verilerinizin Toplanması Usulü ve Hukuki Sebebi

    Kişisel verileriniz elektronik ortamda toplanmaktadır. Web sitemizdeki randevu alın kısmında form doldurduğunuzda da burada amaçla bağlantılı veri toplama faaliyeti yapılmış olacaktır.  Web sitemiz ve randevu Formunun bağlı olduğu e-posta yurt içi sunucularda barındırılmaktadır.

    Kişisel verileriniz; web sitesi üzerinden internet erişimleri 5651 sayılı kanun kapsamında log kaydı (ip adresi ve zaman damgası, trafik bilgileri, cihaz bilgisi, hangi sayfada ne kadar süre kaldığı vb.) domain-Server sağlayıcı tarafından tutulabilir. Web sitemizde reklam amaçlı çerezler kullanılmamaktadır. Çerezleri kapatma yöntemi politikada belirtilmektedir. Web sitesi adres, iletişim, hizmet sunulan alanlar hakkında bilgi verilmesi amacı ile uygulamaya konulmuştur.

    Kişisel verilerinizin işlenmesinin hukuki sebepleri;
    – 5651 sayılı Kanun
    – Meşru menfaat

    Kişisel Verilerinizin İşlenmesi Amacı

    Kişisel verileriniz KVKK 4/2 maddesinde belirtilen ilkeler dikkate alınarak, Sağlık ile ilgili mevzuat çerçevesinde öngörülen faaliyet çerçevesinde; sağlanan hizmetlerden yararlanabilmenizi ve hizmetlerimizin tanıtımını temin edebilmek, mevzuatın getirdiği saklama yükümlülüğünün yerine getirilmesi ve diğer yükümlülüklere uymak amaçlarıyla işlenecektir.

    Kişisel verileriniz mevzuatta belirtilen süreler, mevzuatta düzenleme olmaması halinde meşru menfaat uygulamalarına bağlı olarak amaçla orantılı süre boyunca saklandıktan sonra dijital olanlar geri dönüşümsüz olarak silinme yoluyla imha edilmektedir. İlgili kişinin silme talebi halinde, mevzuata aykırı olmamak şartı ile derhal yerine getirilmektedir.

    Kişisel verileri saklanması ve imha politikamızda saklama süreleri detaylı olarak planlanmıştır. 5651 sayılı Kanuna göre trafik kayıtları en az 1 yıl tutulması gerekmektedir. Uygulamamızda 1 yıllık süreye uyulmaktadır.

    Kişisel Verilerinizin Aktarılması

    Kişisel verileriniz prensip olarak yurt dışına aktarılmamaktadır. Ancak web sitemizden sosyal medya hesaplarına (Instagram, Facebook, Twitter, Youtube) yönlendiğinizde web sitemizden ayrılmış ve yurt dışından sunulan bu hesaplara geçiş yapmış olacağınız bilinmelidir.

    Web sitemiz yurtiçinden sunulduğundan bu kapsamda alınan verileriniz yurtdışına aktarılmamaktadır. Aynı şekilde web sitemizde yer alan randevu formunun düştüğü mail adresi yurtiçinden sunulması sebebiyle formda yer alan kişisel verileriniz yurtdışına aktarılmamaktadır.

    Kişisel Verileriniz, yukarıda belirtilen amaçlara, KVKK ve diğer mevzuat hükümlerine uygun olarak, yurtiçinde bulunan Turhost (veri işleyen) sunucularında barındırılmaktadır.

    Kişisel Verisi İşlenen İlgili Kişi Olarak Haklarınız

    KVKK 11. Maddesi ve yürürlükte bulunan diğer mevzuat çerçevesinde;
    Kişisel verilerinizin işlenip işlenmediğini öğrenme,

    • Kişisel verileriniz işlenmişse buna ilişkin bilgi talep etme,
    • Kişisel verilerin işlenme amacını ve bunların amacına uygun kullanılıp kullanılmadığını öğrenme,
    • Yurt içinde veya yurt dışında kişisel verilerinizin aktarıldığı üçüncü kişileri bilme,
    • Kişisel verilerinizin eksik veya yanlış işlenmiş olması halinde bunların düzeltilmesini isteme,
    • KVKK mevzuatında öngörülen şartlar çerçevesinde kişisel verilerinizin silinmesini veya yok edilmesini isteme,
    • Eksik veya yanlış verilerin düzeltilmesi ile kişisel verilerinizin silinmesi veya yok edilmesini talep ettiğinizde, bu durumun kişisel verilerinizin aktarıldığı üçüncü kişilere bildirilmesini isteme,
    • İşlenen verilerin münhasıran otomatik sistemler vasıtasıyla analiz edilmesi suretiyle aleyhinize bir sonucun ortaya çıkmasına itiraz etme,
    • Kişisel verilerin kanuna aykırı olarak işlenmesi sebebiyle zarara uğramanız halinde bu zararın giderilmesini talep etme haklarına sahipsiniz.

    Taleplerinizi Öne Sürerken Uyulması Gereken Usul ve Esaslar

    Kişisel verinin konusu olan siz ilgili kişi olarak yukarıda belirtilen haklarınızı, kullanmayı talep ettiğiniz hakka ilişkin açıklamalarınızı içeren yazılı veya Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nun belirlediği diğer yöntemlerle, başvuruda talep ettiğiniz hususun açık ve anlaşılır şekilde

    Yukarda sunulan adrese ıslak imzalı olarak posta yolu ile, elden veya bizde kayıtlı olan e-posta hesabınızdan gönderebilirsiniz.

    Müracaatınıza esas teşkil eden hususların şahsınız ile ilgili olması, müracaatınızda kimlik ve adres bilgilerinizin bulunması gerekecektir. Kimlik doğrulaması bizde bulunan bilginizle sınırlı olarak yapılacaktır. Başkası adına müracaatta bulunacak iseniz; özel yetki içerir vekaletname ile başvurmanız gerekmektedir. Başvuru için özel bir format olmamakla birlikte web sitemizde bulunan başvuru formunu kullanabilirsiniz, talebinizin net bir şekilde yazılması net bir cevap verilmesini sağlayacaktır.

    Güncel Yazılar

    Haberler