Uyku ile ilgili solunum bozukluklarının depresyon ve hava kirliliği ile ilişkisi

Uyku ile ilgili solunum bozukluklarının depresyon ve hava kirliliği ile ilişkisi

Uyku ile ilgili solunum bozuklukları (SRBD’ler), çeşitli nedenlerle tekrarlayan hipoksemi ve uyku sırasında uyarılma ile birlikte, solunumun kısmen veya tamamen kesilmesiyle oluşan anormal solunum hallerini ifade eder.

SRBD uyku bölünmesi ve gündüz aşırı uykululuk haline neden olmaktadır. SRDB ile metabolik bozukluklar, zayıf bilişsel işlevsellik, kardiyovasküler hastalık (CVD) arasında ilişkili olduğu bildirilmiştir.

Uykunun Yapısı

Uyanma hariç, normal bir uyku mimarisi iki türlüdür: hızlı göz hareketi uykusu (REMS) ve hızlı göz hareketi olmayan uyku (NREM). NREM uykusu da üç aşamadan oluşur: hızlı göz hareketi olmayan uyku 1 (N1), hızlı göz hareketi olmayan uyku 2 (N2) ve hızlı göz hareketi olmayan uyku 3 (N3). PSG’nin elektroensefalografi (EEG) modellerinde, uyanma, düşük genlikli bir karışık frekans paterni ile ilişkilidir; N1, teta dalgaları ile işaretlenmiştir; N2, K kompleksleri ile karakterize edilir; N3 delta dalgaları ile işaretlenmiştir. REMS ise keskin teta dalgaları ve bazen düşük genlikli karışık frekans dalgaları ile işaretlenmiştir.

Bununla birlikte, SRBD hastalarında sık uyanma ve hipokseminin normal uyku yapısını bozduğu bildirilmiştir. Çoklu uyanma, hafif uykudan derin uykuya geçişi kesintiye uğrattı ve uyku evrelerinin oranını değiştirdi.

Depresyon ve Uyku ile İlgili Solunum Bozuklukları

Normal popülasyonda yaşam boyu depresyon prevalansı yaklaşık %10,8’dir. Bununla birlikte, SRBD hastalarının depresyon geliştirme riski daha yüksektir. Örneğin, büyük bir çalışma, SRBD hastalarında depresyon prevalansının %21,8 olduğunu göstermiştir. Obstrüktif uyku apnesi (OUA) hastalarında depresyon prevalansının normal popülasyona göre daha yüksek olduğu kanıtlanmıştır. Uyku yapısının bozulması ve hipoksi, SRBD’li hastalarda depresyonun nedeni olarak kabul edilir. Örneğin, uyku bozuklukları ve tekrarlayan hipoksemi, uyku ve ruh halini düzenleyen nörotransmisyon yollarının düzensizliği ile ilişkilendirilmiştir. Ayrıca, nörotransmitterlerin düzensizliğinin de depresyona neden olduğu kanıtlanmıştır. Bu nedenle, SRBD hastaları depresyon riski taşıyan bir popülasyon olabilir.

Hava Kirliliği ve Uyku ile İlgili Solunum Bozuklukları

Son zamanlarda, hava kirliliğinin SRBD’ler üzerindeki etkileri rapor edilmiştir. Azot dioksit (NO2) ve ozon (O3) gibi gaz kirliliği SRBD’lerin oluşumu ve şiddeti ile ilişkilendirilmiştir. Ayrıca, orta ve şiddetli depresif durum riskinin, artan CO maruziyeti ile ilişkili olduğu bulundu. Çok sayıda çalışma, hava kirliliğinin uyku bozuklukları için önemli bir risk faktörü olduğunu ortaya koymuştur. Sonuçlar SRBD hastalarının hava kirliliğine kısa süreli maruziyet nedeniyle depresyon riski altında olabileceğini düşündürmektedir.

KAYNAK:
– Lo, K., Chiang, L. L., Hsu, S. M., Tsai, C. Y., Wu, D., Chou, C. J., … & Liu, W. T. (2021). Association of short-term exposure to air pollution with depression in patients with sleep-related breathing disorders. Science of the Total Environment, 786, 147291.
– Billings, M. E., Gold, D., Szpiro, A., Aaron, C. P., Jorgensen, N., Gassett, A., … & Redline, S. R. (2019). The association of ambient air pollution with sleep apnea: the Multi-Ethnic Study of Atherosclerosis. Annals of the American Thoracic Society, 16(3), 363-370.

    formu doldurun, biz sizi arayalım

    Veri Sorumlusu: Prof. Dr. Kemal Arıkan
    Adres: Halaskargazi Cad. No: 103, Gün Apt, Daire: 4B, 34371 Osmanbey/İstanbul
    E-posta: info@kemalarikan.com

    Paylaşmış olduğunuz kişisel ve özel nitelikli kişisel verileriniz, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na (KVKK) uygun olarak ve Tıp mevzuatı kapsamında yerine getirmiş olduğumuz hizmet ve faaliyet amaçlarımız ile bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olarak işlenmektedir. Danışanlarımız için hazırlanan Danışan KVKK aydınlatma Metnini ayrıca okuyunuz.

    Kişisel Verilerinizin Toplanması Usulü ve Hukuki Sebebi

    Kişisel verileriniz elektronik ortamda toplanmaktadır. Web sitemizdeki randevu alın kısmında form doldurduğunuzda da burada amaçla bağlantılı veri toplama faaliyeti yapılmış olacaktır.  Web sitemiz ve randevu Formunun bağlı olduğu e-posta yurt içi sunucularda barındırılmaktadır.

    Kişisel verileriniz; web sitesi üzerinden internet erişimleri 5651 sayılı kanun kapsamında log kaydı (ip adresi ve zaman damgası, trafik bilgileri, cihaz bilgisi, hangi sayfada ne kadar süre kaldığı vb.) domain-Server sağlayıcı tarafından tutulabilir. Web sitemizde reklam amaçlı çerezler kullanılmamaktadır. Çerezleri kapatma yöntemi politikada belirtilmektedir. Web sitesi adres, iletişim, hizmet sunulan alanlar hakkında bilgi verilmesi amacı ile uygulamaya konulmuştur.

    Kişisel verilerinizin işlenmesinin hukuki sebepleri;
    – 5651 sayılı Kanun
    – Meşru menfaat

    Kişisel Verilerinizin İşlenmesi Amacı

    Kişisel verileriniz KVKK 4/2 maddesinde belirtilen ilkeler dikkate alınarak, Sağlık ile ilgili mevzuat çerçevesinde öngörülen faaliyet çerçevesinde; sağlanan hizmetlerden yararlanabilmenizi ve hizmetlerimizin tanıtımını temin edebilmek, mevzuatın getirdiği saklama yükümlülüğünün yerine getirilmesi ve diğer yükümlülüklere uymak amaçlarıyla işlenecektir.

    Kişisel verileriniz mevzuatta belirtilen süreler, mevzuatta düzenleme olmaması halinde meşru menfaat uygulamalarına bağlı olarak amaçla orantılı süre boyunca saklandıktan sonra dijital olanlar geri dönüşümsüz olarak silinme yoluyla imha edilmektedir. İlgili kişinin silme talebi halinde, mevzuata aykırı olmamak şartı ile derhal yerine getirilmektedir.

    Kişisel verileri saklanması ve imha politikamızda saklama süreleri detaylı olarak planlanmıştır. 5651 sayılı Kanuna göre trafik kayıtları en az 1 yıl tutulması gerekmektedir. Uygulamamızda 1 yıllık süreye uyulmaktadır.

    Kişisel Verilerinizin Aktarılması

    Kişisel verileriniz prensip olarak yurt dışına aktarılmamaktadır. Ancak web sitemizden sosyal medya hesaplarına (Instagram, Facebook, Twitter, Youtube) yönlendiğinizde web sitemizden ayrılmış ve yurt dışından sunulan bu hesaplara geçiş yapmış olacağınız bilinmelidir.

    Web sitemiz yurtiçinden sunulduğundan bu kapsamda alınan verileriniz yurtdışına aktarılmamaktadır. Aynı şekilde web sitemizde yer alan randevu formunun düştüğü mail adresi yurtiçinden sunulması sebebiyle formda yer alan kişisel verileriniz yurtdışına aktarılmamaktadır.

    Kişisel Verileriniz, yukarıda belirtilen amaçlara, KVKK ve diğer mevzuat hükümlerine uygun olarak, yurtiçinde bulunan Turhost (veri işleyen) sunucularında barındırılmaktadır.

    Kişisel Verisi İşlenen İlgili Kişi Olarak Haklarınız

    KVKK 11. Maddesi ve yürürlükte bulunan diğer mevzuat çerçevesinde;
    Kişisel verilerinizin işlenip işlenmediğini öğrenme,

    • Kişisel verileriniz işlenmişse buna ilişkin bilgi talep etme,
    • Kişisel verilerin işlenme amacını ve bunların amacına uygun kullanılıp kullanılmadığını öğrenme,
    • Yurt içinde veya yurt dışında kişisel verilerinizin aktarıldığı üçüncü kişileri bilme,
    • Kişisel verilerinizin eksik veya yanlış işlenmiş olması halinde bunların düzeltilmesini isteme,
    • KVKK mevzuatında öngörülen şartlar çerçevesinde kişisel verilerinizin silinmesini veya yok edilmesini isteme,
    • Eksik veya yanlış verilerin düzeltilmesi ile kişisel verilerinizin silinmesi veya yok edilmesini talep ettiğinizde, bu durumun kişisel verilerinizin aktarıldığı üçüncü kişilere bildirilmesini isteme,
    • İşlenen verilerin münhasıran otomatik sistemler vasıtasıyla analiz edilmesi suretiyle aleyhinize bir sonucun ortaya çıkmasına itiraz etme,
    • Kişisel verilerin kanuna aykırı olarak işlenmesi sebebiyle zarara uğramanız halinde bu zararın giderilmesini talep etme haklarına sahipsiniz.

    Taleplerinizi Öne Sürerken Uyulması Gereken Usul ve Esaslar

    Kişisel verinin konusu olan siz ilgili kişi olarak yukarıda belirtilen haklarınızı, kullanmayı talep ettiğiniz hakka ilişkin açıklamalarınızı içeren yazılı veya Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nun belirlediği diğer yöntemlerle, başvuruda talep ettiğiniz hususun açık ve anlaşılır şekilde

    Yukarda sunulan adrese ıslak imzalı olarak posta yolu ile, elden veya bizde kayıtlı olan e-posta hesabınızdan gönderebilirsiniz.

    Müracaatınıza esas teşkil eden hususların şahsınız ile ilgili olması, müracaatınızda kimlik ve adres bilgilerinizin bulunması gerekecektir. Kimlik doğrulaması bizde bulunan bilginizle sınırlı olarak yapılacaktır. Başkası adına müracaatta bulunacak iseniz; özel yetki içerir vekaletname ile başvurmanız gerekmektedir. Başvuru için özel bir format olmamakla birlikte web sitemizde bulunan başvuru formunu kullanabilirsiniz, talebinizin net bir şekilde yazılması net bir cevap verilmesini sağlayacaktır.

    Güncel Yazılar

    Haberler