Prof. Dr. Kemal Arıkan
Psikiyatrist

Anoreksiya Nervoza Tedavi Edilebilir

Yeme bozuklukları kategorisi içinde değerlendirilen anoreksiya nervoza yeme davranışında önemli bozulma ve kendine has düşünce ve emosyonlarla belirli bir psikiyatrik hastalıktır. Anoreksiya nervozada kişi yemek rutini ve vücut kilosuyla ileri düzeyde meşgul olmakta; eşlik eden yemeğe ilişkin bazı yıkıcı davranışlar nedeniyle de kişinin beden sağlığı tehlikeye düşebilmektedir.

Dünya üzerinde milyonlarca kişinin yeme bozukluğu hastası olduğu düşünülmektedir. Yeme bozukluğu hastalarının önemli bölümünü 12-35 yaş arası kadınlar oluşturur. Anoreksiya nervoza, bulimia nervoza diye adlandırılan diğer bir yeme bozukluğu tipine oranla daha az sıklıkla karşılaşılan bir yeme bozukluğu şeklidir, anoreksiya nervozada tipik olarak hastalık daha ağır seyretmekte, hastalarda bedensel sorunlara daha çok rastlanmaktadır.

Anoreksiya nervoza nasıl bir hastalıktır?

Anoreksiya nervoza hastalarının önemli bir kısmı düşük benlik saygısı olan, kendilerini ve bedenlerini acımasızca eleştirmeye eğilimli, mükemmeliyetçi yapıda kişilerdir. Olağan olarak, anöreksi nervöza hastaları kendilerini “kilolu” olarak değerlendirmekte, aslında kilolu olmadıkları, hatta sıklıkla ileri düzeyde zayıf ve yeterli beslenememiş yapıda oldukları halde bu düşüncelerinde ısrar etme eğilimi taşımaktadırlar. Kilo alma ve şişman görünme korkusu oldukça inatçı bir seyir gösterir. Hastalığın ilk aşamalarında, anoreksiya hastaları genellikle bir sorunları olmadığı kanısındadırlar.

Anoreksiya nervoza hastalığının her 100 kız ve genç kadından birinde ortaya çıktığı düşünülmektedir. Tanı konulabilmesi için hastaların boylarına göre beklenen vücut ağırlığına kıyasla en az %15 daha zayıf olmaları gerekir. Anoreksiya nervoza hastaları yeterli yemek yemeyi reddettikleri, bazen kendilerini kusmaya zorladıkları ve aşırı egzersiz yaptıkları için kilo alamamakta, ve zaman içerisinde tehlikeli olabilecek düzeylerde zayıflamaktadırlar.

Anoreksiya nervoza’ya, genellikle kaygı bozukluğu, panik bozukluğu, takıntı zorlantı bozukluğu gibi diğer psikiyatrik hastalıklar eşlik etmektedir. Kalıtsallığın hastalığın gelişiminde önemli katkısının olabileceği düşünülmekle birlikte, birçok hastanın ailesinde yeme bozukluğu hikayesi saptanamamaktadır.

Anoreksiya nervozada hangi bedensel sorunlara rastlanır?

Anoreksiya nervoza tedavi edilmediği takdirde, malnutrisyon (beslenme bozukluğu), kalp sorunları ve metabolik sorunlar türünden bedensel hastalıklara neden olur. Ancak uygun tedaviyle anoreksiya hastalarının yeme alışkanlıklarının düzeltilmesi ve bu duruma eşlik eden ruhsal ve bedensel sorunların önlenebilmesi mümkün olabilmektedir.

Anoreksiya nervoza hastalığın seyri sırasında görülen bedensel sorunlar sıklıkla aşırı düzeydeki beslenme bozukluğuna bağlıdır. Bunlar:

– Adet görememe

– Osteoporoz, kemiklerde zayıflama

– Saç ve tırnaklarda kırılganlık

– Cilt kuruluğu ve sarımtırak cilt rengi

– Kansızlık ve kaş kütlesinde kayıp (kalp kasında da bozulma ortaya çıkabilmektedir)

– Ciddi kabızlık

– Kan basınca düşme, nabız ve solunum hızında yavaşlama

– Vücut ısısında azalma

– Halsizlik, depresyon

– Kan potasyum, kalsiyum ve magnezyum düzeyinde düşüklük sonucunda ortaya çıkan ve hayati risk oluşturabilen metabolik tablolar

Anoreksiya nervoza hastalığı nasıl tedavi edilir?

Anoreksiya nervoza hastalığında temel hedef kişinin kilosunun sağlıklı düzeylere gelmesini sağlamaktır. Hasta tedaviyi kabul etmiyorsa ya da ciddi metabolik sorunlar ortaya çıkmışsa, hastaların zorunlu olarak hastaneye yatırılması gerekebilir. Beslenme sorununa bağlı ortaya çıkmış metabolik sorunların tedavisinde iç hastalıkları hekimlerinden yardım istenir. Hastane yatısı sürecinde kişinin beslenmesi yakından takip edilir.

Önceden belirlenmiş bir plan çerçevesinde yakın takipli bir beslenme programı uygulanarak kişinin sağlıklı kiloya gelmesi sağlanır. Bu aşamada ortaya çıkması olası ruhsal ve bedensel sorunların ilave tedbirlerle tedavisi gerekir. Gerek hastane yatısı sırasında gerekse ayaktan tedavi aşamasında uygulanacak psikoterapi, hastalığın seyrini olumlu yönde değiştirebilmektedir. Anoreksi nervoza’nın uzun süreli bir hastalık olduğu, hastaların yakın psikiyatrik takibinin gerektiği, belirli iyileşme dönemlerinin ardından anoreksiya hastalığın aralıklarla alevlenebileceği unutulmamalıdır.

“Anoreksiya Nervoza Tedavi Edilebilir” için 2 yorum yapıldı.

  1. Atılım samuel Türk dedi ki:

    Yazınızı okudum guzel ve acıklayıcı.tabi benım de acıklayacaklarım var kendimce. bence psikolojık rahatsızlıkların tüme yakını (şizofrenı gıbı turler harıc) toplum yuzunden ortaya cıkıyor.Ama daha cok kişinin gerek aılevı gerekse kurumsal egıtımın eksık olmasıda etkılı ! Güçlü bireylerımız yok,herkes kendısı dısındakılerın haklı ya da dogru davrandıgını düşünüyor.Bu da zamanla kişide kişilik deformesıne sebebıyet verıyor. Tuhaf olan zeki kişilerinde aynı deformeye toplum tarafından maruz bırakılıyor olusu !! anoreksiya yada benzeri turde bırcok rahatsızlık kişinin kendıne guvenının olusmaması ıle alakalı.zamanlada kişiliğinden ya da cevresınden nefret ederek değişik bır yasam stili geliştırmesı durumu baslıyor. insanlar kendı degılde, hep baskası olmaya cabalıyor. cevreden,toplumdan ya da medyada gorduklerinden kolayca etkılenme sebebıde bu..En basta yazdıgım seyler.. guclu bıreylerımız yok,cunku onları guclu yapacak sistemımız yok.gerek beşeri gerekse egıtım kurumu anlamında. ben ne olursa olsun kişinın kendısını egıtebılecegını düşünuyorum (ben oyle yaptım) hayatım boyunca hatalarım oldu ve tuhaftır hatalarımı severım :) onlar bana aittiler cunku..hatalarım,yanlışlarım,zevklerım ya da zaman zaman nefret,kin ve öfkem bıle bna aittir.onlar benımdır..onlar olmazsa hiç olabılırım düşüncesıne kapıldıgım olur hatta . insan oldugu seyı kabullenırse herseyı,gerı kalan butun hayatı onların üstune insaa edebılır bu da gucunun yokolmamasını saglar.. ” Yönetılmenın sagladıgı rahatlık yuzunden özgurluklerimizden vazgeceriz,oysa hepımız hukmetme arzusuna az yada cok sahıbız ”’ hocam….ben devamlı ben merkezlı,merkezıyetcı yaşadım oylede devame dıyorum 10 yaslarımdan beri. oldugum seyı kabul ettım,terapı almam ıstendı ama kişiliğimi olusturan seylerın tedavıye ıhtıyacı oldugunu hıc düşünmedım… super zeki yada mukemmel degılım, ben basarmışsam herkes basarabılır dıye düşünuyorum…. İnsanı mutlu eden,sahıp oldugu seylerdır..(yanlıslar ve hatalar dahıl) Ama bırey onları kabullenemedıgınde bircok uzman zengın olur :)

  2. ebru dedi ki:

    anoreksiya sonrası kiloyu nasıl kontrolde tutarız ya habire artarsa

Yorum yapın

Bu bölümde sadece okuduğunuz yazı ile ilgili yorumlarınızı iletin.