Günün İntikamını Geceden Almak: Uyku Vaktini Erteleme Davranışları

Günün İntikamını Geceden Almak: Uyku Vaktini Erteleme Davranışları

Gece uykusu vaktini ertelmek, uyku yetersizliklerinin altında yatan en temel sorunlardan biridir. Bir yetişkinin ortalama uyuma süresi günde en az altı saat olduğu çalışmalarla ortaya konmuştur. Yeterli uyku süresiyle ve uykusuzluğun sonuçlarıyla ilgili ayrıntılı bilgiye “En az kaç saat uyumalıyız?” adlı yazımızdan ulaşabilirsiniz.

Uzun süren iş/eğitim temposunun ardından kalan zamana bu altı saatlik gece uykusunu koyarsak, kendimize ayıracağımız zamanın kalmadığını düşünebilir bu sebeple gece uykusunun vaktini erteleme eğilimi gösterebiliriz. Araştırmalardan çıkan sonuç gece uykusunu ertelemenin aslında boş zamanın olmadığı, stresli bir günlük rutinin ardından kendimize zaman yaratma isteğimizden kaynaklandığını söylüyor.

Özellikle günün büyük bir zamanını stresli işlerle geçirenler, yetersiz uykuyla sonuçlansa da birkaç saatlik boş zaman elde edebilmek uykuya geçme süresinden feragat ediyor.

Uyku Vaktini Erteleme ile Hangi Davranışlar İlişkilidir?

Gençler üzerinde yapılan bir çalışma (Magalhães vd., 2020), gece uykusunu erteleme davranışlarının iki yönü olduğunu gösterdi: yatağa girme eylemini geciktirmek ve yattıktan sonra uykuya dalmayı erteleme davranışları. Çalışmaya göre;

  • Yatağa girme eylemini geciktirmek, daha geç uyanma ve daha geç akşam yemeği saatleri ile ilişkiliydi.
  • Yattıktan sonra uykuya dalmayı erteleme ise, erkek olmakla, daha geç saatte uykuya dalma isteğiyle ve daha erken akşam yemeği saatiyle ilişkili bulundu.

Hollanda’da yapılan bir çalışmaya göre (Kroese vd., 2020) uyku vaktini erteleme davranışları, ev ödevi veya ev işleri yapmaktan kaçınma gibi diğer görevleri ertelemeyi de yansıtmaktadır. Bununla birlikte, uykuyu ertelemek, genellikle diğer yükümlülükler gibi kişide olumsuz çağrışımlar oluşturmamakta bunun yerine TV izlemek, arkadaşlarla vakit geçirmek veya video oyunları oynamak gibi daha anlık keyif veren aktiviteler tercih edilmektedir. Özellikle, uyku ortamında elektronik cihaz kullanım oranlarının artmasıyla uykuyu erteleme, bunun sonucunda uykuya dalmada güçlük ve uyku yetersizliği gibi problemlerin daha sık görüldüğü rapor edilmiştir.

COVID-19 Döneminde Uykuyu Erteleme Davranışları

Uyku erteleme davranışının COVID-19 ve evde kalma sürecinin yarattığı stresle artış gösterdiği öne sürülüyor. Anketler, evden çalışmanın genellikle çalışma saatlerini uzattığını ve özellikle kadınların pandemi başladığından bu yana normal boş zamanlarında bir azalma olduğunu buldu. Çalışmalar, bu faktörlerin stresi ve uyku ertelemesini tetikleyebildiğini ve pandemi sırasında insanların yaklaşık %40’ının uyku sorunları yaşamasına neden olduğunu rapor etti (Giurge vd., 2020; Jahrami vd., 2021).

Uyku Erteleme Davranışları Nasıl Önlenir?

Uyku erteleme için en iyi çare, iyi uyku alışkanlıkları ve uykuya elverişli bir ortam yaratmayı içeren sağlıklı uyku hijyenidir. Örneğin;

  • Çalışma dışı günler de dahil olmak üzere tutarlı bir yatma ve uyanma saati.
  • Öğleden sonra veya akşam geç saatlerde alkol veya kafeinden kaçınmak.
  • Yatmadan önce en az yarım saat ve ideal olarak daha uzun süre cep telefonları ve tabletler dahil elektronik cihazların kullanımını durdurmak.
  • Kitap okumak, meditasyon yapmak veya hafifçe esnemek gibi rahatlama yöntemlerini uygulamak yatma zamanını ertelemeye neden olabilecek stresi azaltabilir.

KAYNAKÇA:
– https://www.sleepfoundation.org/sleep-hygiene/revenge-bedtime-procrastination
– Kroese, F. M., Evers, C., Adriaanse, M. A., & de Ridder, D. T. (2016). Bedtime procrastination: A self-regulation perspective on sleep insufficiency in the general population. Journal of health psychology21(5), 853-862.
– Giurge, L. M., Yemiscigil, A., Sherlock, J., & Whillans, A. V. (2020). Uncovering Inequalities in Time-Use and Well-Being during COVID-19: A Multi-Country Investigation. Harvard Business School.
– Jahrami, H., BaHammam, A. S., Bragazzi, N. L., Saif, Z., Faris, M., & Vitiello, M. V. (2021). Sleep problems during the COVID-19 pandemic by population: a systematic review and meta-analysis. Journal of Clinical Sleep Medicine17(2), 299-313.
– Magalhães, P., Cruz, V., Teixeira, S., Fuentes, S., & Rosário, P. (2020). An exploratory study on sleep procrastination: bedtime vs. while-in-bed procrastination. International Journal of Environmental Research and Public Health17(16), 5892.

    formu doldurun, biz sizi arayalım

    Veri Sorumlusu: Prof. Dr. Kemal Arıkan
    Adres: Halaskargazi Cad. No: 103, Gün Apt, Daire: 4B, 34371 Osmanbey/İstanbul
    E-posta: info@kemalarikan.com

    Paylaşmış olduğunuz kişisel ve özel nitelikli kişisel verileriniz, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na (KVKK) uygun olarak ve Tıp mevzuatı kapsamında yerine getirmiş olduğumuz hizmet ve faaliyet amaçlarımız ile bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olarak işlenmektedir. Danışanlarımız için hazırlanan Danışan KVKK aydınlatma Metnini ayrıca okuyunuz.

    Kişisel Verilerinizin Toplanması Usulü ve Hukuki Sebebi

    Kişisel verileriniz elektronik ortamda toplanmaktadır. Web sitemizdeki randevu alın kısmında form doldurduğunuzda da burada amaçla bağlantılı veri toplama faaliyeti yapılmış olacaktır.  Web sitemiz ve randevu Formunun bağlı olduğu e-posta yurt içi sunucularda barındırılmaktadır.

    Kişisel verileriniz; web sitesi üzerinden internet erişimleri 5651 sayılı kanun kapsamında log kaydı (ip adresi ve zaman damgası, trafik bilgileri, cihaz bilgisi, hangi sayfada ne kadar süre kaldığı vb.) domain-Server sağlayıcı tarafından tutulabilir. Web sitemizde reklam amaçlı çerezler kullanılmamaktadır. Çerezleri kapatma yöntemi politikada belirtilmektedir. Web sitesi adres, iletişim, hizmet sunulan alanlar hakkında bilgi verilmesi amacı ile uygulamaya konulmuştur.

    Kişisel verilerinizin işlenmesinin hukuki sebepleri;
    – 5651 sayılı Kanun
    – Meşru menfaat

    Kişisel Verilerinizin İşlenmesi Amacı

    Kişisel verileriniz KVKK 4/2 maddesinde belirtilen ilkeler dikkate alınarak, Sağlık ile ilgili mevzuat çerçevesinde öngörülen faaliyet çerçevesinde; sağlanan hizmetlerden yararlanabilmenizi ve hizmetlerimizin tanıtımını temin edebilmek, mevzuatın getirdiği saklama yükümlülüğünün yerine getirilmesi ve diğer yükümlülüklere uymak amaçlarıyla işlenecektir.

    Kişisel verileriniz mevzuatta belirtilen süreler, mevzuatta düzenleme olmaması halinde meşru menfaat uygulamalarına bağlı olarak amaçla orantılı süre boyunca saklandıktan sonra dijital olanlar geri dönüşümsüz olarak silinme yoluyla imha edilmektedir. İlgili kişinin silme talebi halinde, mevzuata aykırı olmamak şartı ile derhal yerine getirilmektedir.

    Kişisel verileri saklanması ve imha politikamızda saklama süreleri detaylı olarak planlanmıştır. 5651 sayılı Kanuna göre trafik kayıtları en az 1 yıl tutulması gerekmektedir. Uygulamamızda 1 yıllık süreye uyulmaktadır.

    Kişisel Verilerinizin Aktarılması

    Kişisel verileriniz prensip olarak yurt dışına aktarılmamaktadır. Ancak web sitemizden sosyal medya hesaplarına (Instagram, Facebook, Twitter, Youtube) yönlendiğinizde web sitemizden ayrılmış ve yurt dışından sunulan bu hesaplara geçiş yapmış olacağınız bilinmelidir.

    Web sitemiz yurtiçinden sunulduğundan bu kapsamda alınan verileriniz yurtdışına aktarılmamaktadır. Aynı şekilde web sitemizde yer alan randevu formunun düştüğü mail adresi yurtiçinden sunulması sebebiyle formda yer alan kişisel verileriniz yurtdışına aktarılmamaktadır.

    Kişisel Verileriniz, yukarıda belirtilen amaçlara, KVKK ve diğer mevzuat hükümlerine uygun olarak, yurtiçinde bulunan Turhost (veri işleyen) sunucularında barındırılmaktadır.

    Kişisel Verisi İşlenen İlgili Kişi Olarak Haklarınız

    KVKK 11. Maddesi ve yürürlükte bulunan diğer mevzuat çerçevesinde;
    Kişisel verilerinizin işlenip işlenmediğini öğrenme,

    • Kişisel verileriniz işlenmişse buna ilişkin bilgi talep etme,
    • Kişisel verilerin işlenme amacını ve bunların amacına uygun kullanılıp kullanılmadığını öğrenme,
    • Yurt içinde veya yurt dışında kişisel verilerinizin aktarıldığı üçüncü kişileri bilme,
    • Kişisel verilerinizin eksik veya yanlış işlenmiş olması halinde bunların düzeltilmesini isteme,
    • KVKK mevzuatında öngörülen şartlar çerçevesinde kişisel verilerinizin silinmesini veya yok edilmesini isteme,
    • Eksik veya yanlış verilerin düzeltilmesi ile kişisel verilerinizin silinmesi veya yok edilmesini talep ettiğinizde, bu durumun kişisel verilerinizin aktarıldığı üçüncü kişilere bildirilmesini isteme,
    • İşlenen verilerin münhasıran otomatik sistemler vasıtasıyla analiz edilmesi suretiyle aleyhinize bir sonucun ortaya çıkmasına itiraz etme,
    • Kişisel verilerin kanuna aykırı olarak işlenmesi sebebiyle zarara uğramanız halinde bu zararın giderilmesini talep etme haklarına sahipsiniz.

    Taleplerinizi Öne Sürerken Uyulması Gereken Usul ve Esaslar

    Kişisel verinin konusu olan siz ilgili kişi olarak yukarıda belirtilen haklarınızı, kullanmayı talep ettiğiniz hakka ilişkin açıklamalarınızı içeren yazılı veya Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nun belirlediği diğer yöntemlerle, başvuruda talep ettiğiniz hususun açık ve anlaşılır şekilde

    Yukarda sunulan adrese ıslak imzalı olarak posta yolu ile, elden veya bizde kayıtlı olan e-posta hesabınızdan gönderebilirsiniz.

    Müracaatınıza esas teşkil eden hususların şahsınız ile ilgili olması, müracaatınızda kimlik ve adres bilgilerinizin bulunması gerekecektir. Kimlik doğrulaması bizde bulunan bilginizle sınırlı olarak yapılacaktır. Başkası adına müracaatta bulunacak iseniz; özel yetki içerir vekaletname ile başvurmanız gerekmektedir. Başvuru için özel bir format olmamakla birlikte web sitemizde bulunan başvuru formunu kullanabilirsiniz, talebinizin net bir şekilde yazılması net bir cevap verilmesini sağlayacaktır.

    Güncel Yazılar

    Haberler