Yaygın Anksiyete Bozukluğu ve Diyalektik Davranışçı Terapi

Yaygın Anksiyete Bozukluğu ve Diyalektik Davranışçı Terapi

Yaygın anksiyete bozukluğu (YAB) sürekli, aşırı ve kontrol edilemeyen endişe ile karakterizedir. Kas gerginliği ve yorgunluk, konsantrasyon ve uyku bozuklukları gibi rahatsız edici fiziksel semptomlar ile ilişkilidir (APA, 2013). Tedavi edilmeyen YAB kronikleştiği zaman, iş verimi ve üretkenliğin azalması gibi ciddi engellere neden olabilir.

YAB için ampirik olarak desteklenen birincil tedavi, bilişsel-davranışçı terapidir (BDT). BDT’de amaç kişide YAB’a neden olan endişe hakkındaki inançların farkedilmesini ve bilişsel-davranışçı stratejiler kullanarak endişenin yönetimini sağlamaya yönelik psikoeğitimi içerir. BDT genel olarak YAB için kayda değer bir etkinlik göstermiş olsa da, bir grup birey için daha fazla müdahalenin gerekli olduğuna dair önemli kanıtlar vardır. BDT’ye yanıt vermeyen YAB’li bireyler için semptomlarda ve işlevsellikte iyileşmeye yol açabilecek diğer potansiyel tedavileri dikkate almak gereklidir.

YAB için potansiyel bir tedavi, Diyalektik davranışçı terapi (DBT) olabilir. DBT, duygu-durum bozukluğu, bilişsel ve davranışsal işlev bozukluğunu içeren karmaşık, tedavisi zor psikiyatrik bozukluklar için etkinlik gösteren yaygın olarak kullanılan bir terapidir.

DBT, Marsha Linehan tarafından 1980’lerde geliştirildi. Linehan başlangıçta bu popülasyonda birinci dalga davranış terapisini kullansa da hastaların değişim ve kabul temelli stratejileri dengeleyen ve sentezleyen terapötik bir yaklaşıma daha iyi yanıt verdiğini görmüştür. Linehan, bu yaklaşımları etkili bir şekilde birleştirmek için diyalektik felsefeden yararlandı; böylece hastada kabullenme, duygu düzenleme ve değişim stratejileri kullanarak hastayı iyileşmeyi amaçladı.

Dahası, DBT biyososyal teoriye dayanır ve diğer bilişsel-davranışçı terapilere kıyasla duyguların işlevsiz davranış üzerindeki rolüne daha fazla vurgu yapmaktadır. Kabul ve değişime dayalı stratejiler sunmaya yönelik olan diyalektik yaklaşım belirgin duygu düzensizliği olan YAB vakaları için özellikle avantajlı olabilir.

KAYNAK:
Malivoire, B. L. (2020). Exploring DBT skills training as a treatment avenue for generalized anxiety disorder. Clinical Psychology: Science and Practice. doi:10.1111/cpsp.12339

Prof. Dr. Kemal Arıkan
Psikiyatri Uzmanı