İnsanlar neden hiç tanışmadıkları bir kraliçe için yas tutuyor?

İnsanlar neden hiç tanışmadıkları bir kraliçe için yas tutuyor?

Kraliçe II. Elizabeth’in 96 yaşında ölümü, Birleşik Krallık’ta ve tüm dünyada bir duygu patlamasına neden oldu. Yakın ailesi ve sırdaşları, tanıdıkları ve sevdikleri birini kaybetmenin yasını tutuyorlar ama diğer herkes ne hissediyor? Hiç tanımadığı biri için yas tutmak kabul edilebilir mi?

Bir kişi ile tanınmış bir halk figürü, ünlü veya kraliyet üyesi arasındaki tek taraflı ilişkilere parasosyal ilişkiler denir. İngiltere’deki Edinburgh Üniversitesi’nden filozof ve etikçi Michael Cholbi, “Yas araştırmalarının çoğu ebeveynlerin, yakın arkadaşların veya eşlerin kaybına odaklanır. Ancak, parasosyal ilişkilerin de kesinlikle kedere yol açabileceğini düşünüyorum. Yasın neden sadece karşılıklı ilişkiler bağlamında ortaya çıkması gerektiğini ve yasın neden mantıklı olması gerektiğini anlamıyorum” diyor.

Bozuk dünya

Bazı araştırmacılar parasosyal yası bir olasılık kaybına bağlamaktadır. İngiltere’de yürütülen “İnsanda Duygusal Deneyim Çalışması” adlı projenin yardımcı direktörü olan filozof Louise Richardson “Yas deneyimi, genel olarak dünya deneyiminde bir tür bozulmadır. Bu gerçekleştiğinde, varsayımlarınız bir tür bozulmaya uğruyor” diyor ve varsayımsal dünya adı verilen, bir kişinin dünyayla ilgili varsayımları güçlü bir şekilde tuttuğunu ve temellendirdiğini öne süren bir teoriden bahsediyor, “Yas tuttuğumuz türden kayıplar, Kraliçe’nin ölümüyle ilgili keder duygularını açıklayabilen bu varsayımsal dünyayı bozan kayıplardır”.

Cholbi, insanların, aynı algılanan değerleri benimseyerek veya kişinin aldığı bir duruşa hayran oldukları için, bir şekilde kendi kimliklerini yatırdıkları kamuya mal olmuş kişilerin yasını tutmalarının mantıklı olduğunu söylüyor. “Bu, kendi değerlerinde ve endişelerinde rol oynayan birinin kaybıdır. Bu yüzden, sadece kişinin kaybı gibi değil, belirli bir şekilde, kişinin kendi görünümünün küçük bir kaybı gibi geliyor.”

2012’de yapılan araştırmalar, içe yansıtma adı verilen bir sürecin insanların bir ünlünün ölümüyle başa çıkmasına yardımcı olduğunu gösteriyor. Londra merkezli yas derneği Cruse’un klinik direktörü Andy Langford, “İçe yansıtma, ilişki içinde olduğumuz birinin sahip olduğunu algıladığımız nitelikleriyle ilgilidir, onlarla uzaktan ilişki kursak bile. Sonunda bu nitelikleri kendimiz de benimsiyoruz.” diyor. Ve bu, yasla başa çıkmada yardımcı oluyor.

Langford, “Bazı insanlar için, bu durum, ilişki içinde olduğu kişinin sahip olduğunu algıladığı niteliklerin kaybolmamasını istemek ve bu yüzden bunun içinde yaşamaya, bunun için ayakta durmaya devam edeceğim deme durumudur”. Tanınmış bir figür için yasın gerçekten yas olduğunu söylüyor: “Bu duygular gerçek, bu yas gerçek.”

Azalan keder

Ancak Kraliçe gibi uzaktaki biri için kederin daha yakın birinin kaybından daha çabuk azalacağı umuluyor. Biriyle kurduğumuz bağ üç değişkene dayanıyor: zaman, duygusal yakınlık ve fiziksel yakınlık. “Bu üç yön bize ne kadar yas tuttuğumuzu gösteriyor, bunların önemli olmasının nedeni, beynimizde bu üç şeyi aramak için tasarlanmış nöronların bulunmasıdır.

Columbia Üniversitesi’nde Uzamış Yas Merkezi direktörü Katherine Shear, uzamış yas bozukluğunun -yasın yoğun bir şekilde devam ettiği ve aylar ya da yıllar sürebildiği bir durum- Kraliçe’nin ölümünün yasını tutanları etkilemesinin “son derece olasılık dışı” olduğunu söylüyor.

Açık olan şu ki, cenazesi 19 Eylül’de olan Kraliçe için yas tutan birçok insan gerçekten acı çekiyor. O’Connor, “Kraliçeyle hiç tanışmamış olanlar için bile, bir parçamız olarak bir kayıp yaşıyoruz” diye ekliyor, “Hala bir ilham ve cesaret kaynağını ve kişinin kendi kişisel tarihi ve kültürel tarihinin bir dönemini kaybediyoruz.” ifadelerinde bulundu.

KAYNAK:
– Nature- Millions are mourning the Queen — what’s the science behind public grief? (2022).s

    formu doldurun, biz sizi arayalım

    Veri Sorumlusu: Prof. Dr. Kemal Arıkan
    Adres: Halaskargazi Cad. No: 103, Gün Apt, Daire: 4B, 34371 Osmanbey/İstanbul
    E-posta: info@kemalarikan.com

    Paylaşmış olduğunuz kişisel ve özel nitelikli kişisel verileriniz, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na (KVKK) uygun olarak ve Tıp mevzuatı kapsamında yerine getirmiş olduğumuz hizmet ve faaliyet amaçlarımız ile bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olarak işlenmektedir. Danışanlarımız için hazırlanan Danışan KVKK aydınlatma Metnini ayrıca okuyunuz.

    Kişisel Verilerinizin Toplanması Usulü ve Hukuki Sebebi

    Kişisel verileriniz elektronik ortamda toplanmaktadır. Web sitemizdeki randevu alın kısmında form doldurduğunuzda da burada amaçla bağlantılı veri toplama faaliyeti yapılmış olacaktır.  Web sitemiz ve randevu Formunun bağlı olduğu e-posta yurt içi sunucularda barındırılmaktadır.

    Kişisel verileriniz; web sitesi üzerinden internet erişimleri 5651 sayılı kanun kapsamında log kaydı (ip adresi ve zaman damgası, trafik bilgileri, cihaz bilgisi, hangi sayfada ne kadar süre kaldığı vb.) domain-Server sağlayıcı tarafından tutulabilir. Web sitemizde reklam amaçlı çerezler kullanılmamaktadır. Çerezleri kapatma yöntemi politikada belirtilmektedir. Web sitesi adres, iletişim, hizmet sunulan alanlar hakkında bilgi verilmesi amacı ile uygulamaya konulmuştur.

    Kişisel verilerinizin işlenmesinin hukuki sebepleri;
    – 5651 sayılı Kanun
    – Meşru menfaat

    Kişisel Verilerinizin İşlenmesi Amacı

    Kişisel verileriniz KVKK 4/2 maddesinde belirtilen ilkeler dikkate alınarak, Sağlık ile ilgili mevzuat çerçevesinde öngörülen faaliyet çerçevesinde; sağlanan hizmetlerden yararlanabilmenizi ve hizmetlerimizin tanıtımını temin edebilmek, mevzuatın getirdiği saklama yükümlülüğünün yerine getirilmesi ve diğer yükümlülüklere uymak amaçlarıyla işlenecektir.

    Kişisel verileriniz mevzuatta belirtilen süreler, mevzuatta düzenleme olmaması halinde meşru menfaat uygulamalarına bağlı olarak amaçla orantılı süre boyunca saklandıktan sonra dijital olanlar geri dönüşümsüz olarak silinme yoluyla imha edilmektedir. İlgili kişinin silme talebi halinde, mevzuata aykırı olmamak şartı ile derhal yerine getirilmektedir.

    Kişisel verileri saklanması ve imha politikamızda saklama süreleri detaylı olarak planlanmıştır. 5651 sayılı Kanuna göre trafik kayıtları en az 1 yıl tutulması gerekmektedir. Uygulamamızda 1 yıllık süreye uyulmaktadır.

    Kişisel Verilerinizin Aktarılması

    Kişisel verileriniz prensip olarak yurt dışına aktarılmamaktadır. Ancak web sitemizden sosyal medya hesaplarına (Instagram, Facebook, Twitter, Youtube) yönlendiğinizde web sitemizden ayrılmış ve yurt dışından sunulan bu hesaplara geçiş yapmış olacağınız bilinmelidir.

    Web sitemiz yurtiçinden sunulduğundan bu kapsamda alınan verileriniz yurtdışına aktarılmamaktadır. Aynı şekilde web sitemizde yer alan randevu formunun düştüğü mail adresi yurtiçinden sunulması sebebiyle formda yer alan kişisel verileriniz yurtdışına aktarılmamaktadır.

    Kişisel Verileriniz, yukarıda belirtilen amaçlara, KVKK ve diğer mevzuat hükümlerine uygun olarak, yurtiçinde bulunan Turhost (veri işleyen) sunucularında barındırılmaktadır.

    Kişisel Verisi İşlenen İlgili Kişi Olarak Haklarınız

    KVKK 11. Maddesi ve yürürlükte bulunan diğer mevzuat çerçevesinde;
    Kişisel verilerinizin işlenip işlenmediğini öğrenme,

    • Kişisel verileriniz işlenmişse buna ilişkin bilgi talep etme,
    • Kişisel verilerin işlenme amacını ve bunların amacına uygun kullanılıp kullanılmadığını öğrenme,
    • Yurt içinde veya yurt dışında kişisel verilerinizin aktarıldığı üçüncü kişileri bilme,
    • Kişisel verilerinizin eksik veya yanlış işlenmiş olması halinde bunların düzeltilmesini isteme,
    • KVKK mevzuatında öngörülen şartlar çerçevesinde kişisel verilerinizin silinmesini veya yok edilmesini isteme,
    • Eksik veya yanlış verilerin düzeltilmesi ile kişisel verilerinizin silinmesi veya yok edilmesini talep ettiğinizde, bu durumun kişisel verilerinizin aktarıldığı üçüncü kişilere bildirilmesini isteme,
    • İşlenen verilerin münhasıran otomatik sistemler vasıtasıyla analiz edilmesi suretiyle aleyhinize bir sonucun ortaya çıkmasına itiraz etme,
    • Kişisel verilerin kanuna aykırı olarak işlenmesi sebebiyle zarara uğramanız halinde bu zararın giderilmesini talep etme haklarına sahipsiniz.

    Taleplerinizi Öne Sürerken Uyulması Gereken Usul ve Esaslar

    Kişisel verinin konusu olan siz ilgili kişi olarak yukarıda belirtilen haklarınızı, kullanmayı talep ettiğiniz hakka ilişkin açıklamalarınızı içeren yazılı veya Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nun belirlediği diğer yöntemlerle, başvuruda talep ettiğiniz hususun açık ve anlaşılır şekilde

    Yukarda sunulan adrese ıslak imzalı olarak posta yolu ile, elden veya bizde kayıtlı olan e-posta hesabınızdan gönderebilirsiniz.

    Müracaatınıza esas teşkil eden hususların şahsınız ile ilgili olması, müracaatınızda kimlik ve adres bilgilerinizin bulunması gerekecektir. Kimlik doğrulaması bizde bulunan bilginizle sınırlı olarak yapılacaktır. Başkası adına müracaatta bulunacak iseniz; özel yetki içerir vekaletname ile başvurmanız gerekmektedir. Başvuru için özel bir format olmamakla birlikte web sitemizde bulunan başvuru formunu kullanabilirsiniz, talebinizin net bir şekilde yazılması net bir cevap verilmesini sağlayacaktır.

    Güncel Yazılar

    Haberler