Trikotilomani ve deri yolma bozukluğunda kişilik özellikleri

Trikotilomani ve deri yolma bozukluğunda kişilik özellikleri

Trikotilomani (kıl yolma) ve deri yolma (BFRB: body focused repetitive behavior disorders) saç, sakal, kaş vs. dökülmesine veya cildin soyulmasına neden olacak şekilde tekrarlayan çekme ve yolma davranışı ile karakterize, işlevsel bozulmaya ve kaygıya neden olan bir bozukluktur.

Psikiyatri literatüründe trikotilomani (kıl yolma) ve deri yolma bozukluğunda kişilik özellikleri ve kişilik özelliklerinin klinik görünümlerine katkısı hakkında çok az şey bilinmektedir. Bu çalışmada, trikotilomani veya deri yolma bozukluğu veya her ikisi olan yetişkinlerden oluşan geniş ve iyi karakterize edilmiş bir örneklemde kişilik özelliklerini değerlendirilmiştir.

Trikotilomani, deri yolma bozukluğu ve hem trikotillomani hem de deri yolma bozukluğu olan katılımcılar ile sağlıklı kontrol grubunda kişilik özellikleri incelenmiştir. Katılımcılara kişiliği ölçmek için NEO-FFI öz bildirim ölçekleri verilmiştir; NEO-Beş Faktör Envanteri aşağıdaki kişilik alanlarını değerlendiren 60 maddelik güvenilir ve geçerli bir öz bildirim ölçeğidir: Nevrotiklik, Dışadönüklük, Açıklık, Uyumluluk ve Sorumluluk duygusu. Ayrıca demografik veriler alınmış, nörobilişsel testler uygulanmış ve BFRB hastalarının klinik özellikleri ölçekler ile belirlenmiştir.

Analizler artan nevrotikliğin, hem saç yolma hem de deri yolma şiddeti, kaygı, depresyon ve algılanan stres ile istatistiksel olarak anlamlı şekilde ilişkili olduğunu göstermektedir. BFRB’lerde bir diğer önemli kişilik değişkeni içe dönüklüktür (yani, dışa dönüklüğün göreceli eksikliği). İçe dönüklük, sosyal katılımın azalmasını ve kişinin kendi düşüncelerine veya duygularına odaklanma eğilimini ölçer. İlginç bir şekilde, veriler içe dönüklüğün daha yüksek deri yolma şiddetiyle, ayrıca daha kötü ruh hali ve daha yüksek algılanan stres seviyeleri ile önemli ölçüde ilişkili olduğunu göstermektedir. Bu verilerin bir yorumu, dışa dönüklüğün, hastalığın şiddeti üzerinde bir tür iyileştirici veya “koruyucu” etkiye sahip olabileceği ve her iki bozuklukta da daha iyi bir ruh hali ve daha az stres ile bağlantılı olabileceğidir. Yaygın anksiyete bozukluğunda yakın zamanda yapılan bir çalışma hem bilişsel davranışçı terapinin hem de metakognitif terapinin dışadönüklük artırmada etkili olduğunu göstermiştir. Bu nedenle, benzer bir terapinin BFRB’leri olan kişilerde dışa dönüklüğü artırıp artırmayacağını ve muhtemelen semptomları aynı anda iyileştirip iyileştiremeyeceğini incelemek faydalı olabilir.

Sorumluluk duygusu azlığı, hem trikotillomani hem de deri yolmada daha fazla depresif semptom, daha fazla dürtüsellik ve daha yüksek algılanan stres ile anlamlı şekilde ilişkiliydi. Sorumluluk duygusu, hedefe yönelik olma eğilimini ölçer. Sorumluluk duygusu eksikliği ve artan dürtüsellik arasındaki bağlantı, iki kavramı birbirine bağlayan önceki kavramsallaştırmalarla uyumludur. Son veriler, belirgin dürtüsellik ile karakterize edilen hem trikotillomaninin hem de deri yolma bozukluğunun bir alt tipinin var olduğunu göstermektedir. Bu, yanıt inhibisyonunun nesnel bilişsel ölçümlerinde de eksiklikler bulan birkaç çalışma tarafından daha da doğrulanmıştır. Belki de dürtüsel tepkiyi iyileştirmenin ve dolayısıyla muhtemelen BFRB semptomlarını iyileştirmenin bir yolu, sorumluluk duygusunu arttırmak olabilir. Depresyonu olan yetişkinlerde yapılan yakın tarihli bir çalışma, dikkatlilik temelli bilişsel terapinin, küçük etki boyutuyla da olsa, sorumluluk duygusunu başarılı bir şekilde geliştirdiğini bulmuştur.

KAYNAK:
Grant, J. E., & Chamberlain, S. R. (2021). Personality traits and their clinical associations in trichotillomania and skin picking disorder. BMC psychiatry21(1), 1-7.

    formu doldurun, biz sizi arayalım

    Veri Sorumlusu: Prof. Dr. Kemal Arıkan
    Adres: Halaskargazi Cad. No: 103, Gün Apt, Daire: 4B, 34371 Osmanbey/İstanbul
    E-posta: info@kemalarikan.com

    Paylaşmış olduğunuz kişisel ve özel nitelikli kişisel verileriniz, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na (KVKK) uygun olarak ve Tıp mevzuatı kapsamında yerine getirmiş olduğumuz hizmet ve faaliyet amaçlarımız ile bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olarak işlenmektedir. Danışanlarımız için hazırlanan Danışan KVKK aydınlatma Metnini ayrıca okuyunuz.

    Kişisel Verilerinizin Toplanması Usulü ve Hukuki Sebebi

    Kişisel verileriniz elektronik ortamda toplanmaktadır. Web sitemizdeki randevu alın kısmında form doldurduğunuzda da burada amaçla bağlantılı veri toplama faaliyeti yapılmış olacaktır.  Web sitemiz ve randevu Formunun bağlı olduğu e-posta yurt içi sunucularda barındırılmaktadır.

    Kişisel verileriniz; web sitesi üzerinden internet erişimleri 5651 sayılı kanun kapsamında log kaydı (ip adresi ve zaman damgası, trafik bilgileri, cihaz bilgisi, hangi sayfada ne kadar süre kaldığı vb.) domain-Server sağlayıcı tarafından tutulabilir. Web sitemizde reklam amaçlı çerezler kullanılmamaktadır. Çerezleri kapatma yöntemi politikada belirtilmektedir. Web sitesi adres, iletişim, hizmet sunulan alanlar hakkında bilgi verilmesi amacı ile uygulamaya konulmuştur.

    Kişisel verilerinizin işlenmesinin hukuki sebepleri;
    – 5651 sayılı Kanun
    – Meşru menfaat

    Kişisel Verilerinizin İşlenmesi Amacı

    Kişisel verileriniz KVKK 4/2 maddesinde belirtilen ilkeler dikkate alınarak, Sağlık ile ilgili mevzuat çerçevesinde öngörülen faaliyet çerçevesinde; sağlanan hizmetlerden yararlanabilmenizi ve hizmetlerimizin tanıtımını temin edebilmek, mevzuatın getirdiği saklama yükümlülüğünün yerine getirilmesi ve diğer yükümlülüklere uymak amaçlarıyla işlenecektir.

    Kişisel verileriniz mevzuatta belirtilen süreler, mevzuatta düzenleme olmaması halinde meşru menfaat uygulamalarına bağlı olarak amaçla orantılı süre boyunca saklandıktan sonra dijital olanlar geri dönüşümsüz olarak silinme yoluyla imha edilmektedir. İlgili kişinin silme talebi halinde, mevzuata aykırı olmamak şartı ile derhal yerine getirilmektedir.

    Kişisel verileri saklanması ve imha politikamızda saklama süreleri detaylı olarak planlanmıştır. 5651 sayılı Kanuna göre trafik kayıtları en az 1 yıl tutulması gerekmektedir. Uygulamamızda 1 yıllık süreye uyulmaktadır.

    Kişisel Verilerinizin Aktarılması

    Kişisel verileriniz prensip olarak yurt dışına aktarılmamaktadır. Ancak web sitemizden sosyal medya hesaplarına (Instagram, Facebook, Twitter, Youtube) yönlendiğinizde web sitemizden ayrılmış ve yurt dışından sunulan bu hesaplara geçiş yapmış olacağınız bilinmelidir.

    Web sitemiz yurtiçinden sunulduğundan bu kapsamda alınan verileriniz yurtdışına aktarılmamaktadır. Aynı şekilde web sitemizde yer alan randevu formunun düştüğü mail adresi yurtiçinden sunulması sebebiyle formda yer alan kişisel verileriniz yurtdışına aktarılmamaktadır.

    Kişisel Verileriniz, yukarıda belirtilen amaçlara, KVKK ve diğer mevzuat hükümlerine uygun olarak, yurtiçinde bulunan Turhost (veri işleyen) sunucularında barındırılmaktadır.

    Kişisel Verisi İşlenen İlgili Kişi Olarak Haklarınız

    KVKK 11. Maddesi ve yürürlükte bulunan diğer mevzuat çerçevesinde;
    Kişisel verilerinizin işlenip işlenmediğini öğrenme,

    • Kişisel verileriniz işlenmişse buna ilişkin bilgi talep etme,
    • Kişisel verilerin işlenme amacını ve bunların amacına uygun kullanılıp kullanılmadığını öğrenme,
    • Yurt içinde veya yurt dışında kişisel verilerinizin aktarıldığı üçüncü kişileri bilme,
    • Kişisel verilerinizin eksik veya yanlış işlenmiş olması halinde bunların düzeltilmesini isteme,
    • KVKK mevzuatında öngörülen şartlar çerçevesinde kişisel verilerinizin silinmesini veya yok edilmesini isteme,
    • Eksik veya yanlış verilerin düzeltilmesi ile kişisel verilerinizin silinmesi veya yok edilmesini talep ettiğinizde, bu durumun kişisel verilerinizin aktarıldığı üçüncü kişilere bildirilmesini isteme,
    • İşlenen verilerin münhasıran otomatik sistemler vasıtasıyla analiz edilmesi suretiyle aleyhinize bir sonucun ortaya çıkmasına itiraz etme,
    • Kişisel verilerin kanuna aykırı olarak işlenmesi sebebiyle zarara uğramanız halinde bu zararın giderilmesini talep etme haklarına sahipsiniz.

    Taleplerinizi Öne Sürerken Uyulması Gereken Usul ve Esaslar

    Kişisel verinin konusu olan siz ilgili kişi olarak yukarıda belirtilen haklarınızı, kullanmayı talep ettiğiniz hakka ilişkin açıklamalarınızı içeren yazılı veya Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nun belirlediği diğer yöntemlerle, başvuruda talep ettiğiniz hususun açık ve anlaşılır şekilde

    Yukarda sunulan adrese ıslak imzalı olarak posta yolu ile, elden veya bizde kayıtlı olan e-posta hesabınızdan gönderebilirsiniz.

    Müracaatınıza esas teşkil eden hususların şahsınız ile ilgili olması, müracaatınızda kimlik ve adres bilgilerinizin bulunması gerekecektir. Kimlik doğrulaması bizde bulunan bilginizle sınırlı olarak yapılacaktır. Başkası adına müracaatta bulunacak iseniz; özel yetki içerir vekaletname ile başvurmanız gerekmektedir. Başvuru için özel bir format olmamakla birlikte web sitemizde bulunan başvuru formunu kullanabilirsiniz, talebinizin net bir şekilde yazılması net bir cevap verilmesini sağlayacaktır.

    Güncel Yazılar

    Haberler