Kentler ve Bireysel-Toplumsal Yaşam

Kentler ve Bireysel-Toplumsal Yaşam

“…bir şehir nüfusunun örgütlenmiş birliği, zamanın, bir kır köyünde gereksenenden daha doğru olarak bölümlere ayrılmış olmasını gerektirir.” (Gordon Childe, “Mezopotamya’da Şehir Devrimi”)

Yaklaşık yarım asır önce Türkiye toplumunun yüzde 75-80’i köylerde/kırda yaşıyordu. Bugün ise artık bu yüzde tam tersine dönmüş durumdadır. Türkiye toplumunun yüzde 75-80’i artık kentlerde/şehirlerde yaşıyor. Dünya genelinde de benzeri bir yüzde ve eğilim vardır. Nüfusun önemli bir bölümü kentlerde yaşadığı için, kent her birimiz için hayati derecede önem taşıyan özel bir yapıya bürünüyor. Zira hepimiz kentlerde yaşıyoruz, ondan bağımsız değiliz; hatta ona göbekten bağlıyız.

Hiçbirimiz haliyle kentlerle ilgili bir konuda “bu beni ilgilendirmiyor” diyemeyiz. Her birimiz canlı olan kentlerin canlı birer parçasıyız. Birlikte nefes alıyoruz ve onunla ilgili olan en küçük şeyler bile, hayatlarımıza doğrudan etki ediyor. Hayat standardımızla birlikte, gündelik hayat rutinlerimizi de belirliyor/değiştiriyor. Bu yazıda kısaca önce kentlerin önemine odaklanacağız. Sonrasında ise kentlerimizin hem bireysel hem de toplumsal olarak bedensel ve de ruhsal sağlığımızı nasıl etkilediğine/etkiliyor olabileceğine değineceğiz.

Kentler adeta yaşayan canlı organizmalar durumundalar. Zaman zaman kabuk değiştiren, zaman zaman başka kılıklara giren canlılar gibiler. Endüstrileşen, bu yönü itibarıyla da kent merkezli olan toplumsal yapılarda milyonlarca insan bir arada yaşıyor. Kent-kır oranındaki değişimin en asli nedeni, kent merkezli olan toplumsal endüstriyel düzenlerdir.

Kentin kalbinde bir başka organizma olarak insanlar yaşıyorlar. Peki bu canlılar en temel gereklilikleri olan nefes almayı nasıl yapıyorlar? Ne yazık ki günümüzün aşırı büyüyen “beton hormonlu” kentlerinde, düzenli olarak nefes alıp vermek mümkün değil. Soluk boruları kapatılıyor, oksijen kaynakları acımasızca tüketiliyor. Kentler nefes alamadığı için, bireyler ve toplum da nefes alamıyor… Canlılığın devamının koşulu olan nefes düzenli olmadığı zaman, birey ve de toplumda çeşitli sorunlar ortaya çıkıyor. Yeri gelmişken, insanların kendilerini bedensel ve ruhsal olarak geliştirme zeminini sunan kentler en acil ihtiyaçlarımızdandır. Her biri bir diğeriyle ilişki halinde, silsile içerisinde.

Diğer yandan ise, kentler kırsal yaşama göre pek çok avantajı da içerisinde barındırıyor elbette. Eğitim, sağlık, ulaşım, kültür vb. alanlarda, kent-kır kıyası yapmak bile abes olur. Kentlerin merkezde yer aldığı yeni dünya sayesinde dünyamız değişti, hızlandı, kolaylaştı. Kentler ‘dünya’yı sunuyorlar bizlere. Bununla birlikte ‘kent kaynaklı’ denilebilecek sorunların da az olduğunu söylemek zordur. Pek çok sağlık sorunu, doğrudan kentle ilgili olmasa da, kentlerin yönetimindeki sorunlardan kaynaklıdır denilebilir.

En çarpıcı örneği yine ‘nefes’tir. Her an doğal olarak soluduğumuz havanın içeriğindeki maddelerden bağımsız olarak, artan hastalıkları düşünmek imkânsızdır. Geçenlerde “Dünya Kanser Günü”ydü. Alanında yetkin bir cerrah kanser vakalarındaki artışla, büyükşehirlerdeki yaşam biçimleri arasında doğru orantı olduğunu söylüyordu. Yaptığı çıkarım da, kanser vb. hastalıkların toplumsal koşullar kökenli nedenlerine odaklanıyordu. Üzerine düşününce, bu vurgunun çok önemli olduğuna inanmamak zordur. Beslenme, yaşayış biçimi, soluduğumuz havanın kalitesi, trafik, kentsel atıklar… bütün bunlar sağlıklılık için temel ölçütler.

Kentlerimiz bu konularda ne durumda peki? Kentlerimize bu ölçütlerle baktığımız zaman “geçer not” alabilecek kentimiz var mı? Kentlerimizin bizlere sunduğu imkânlar sağlık için önemli olan çevresel koşulları nasıl düzenliyor? Cevabın ucunu açık bırakalım…

Devamında yine kentsel stres kaynaklı bunalımları yadsımak mümkün müdür? Büyük kentlerdeki ruhsal bunalımları, sadece bireysel vakalar olarak ele almak doğru olur mu? Her birimiz gün içerisinde kaç saatimizi trafikte geçiriyoruz? Ya 1 yılda toplam olarak? Ulaşım için harcanan zaman, hayatımızdan çalınan bir zaman değil midir? Kentlerde zaman bulmak zaten zorken, en kıymetli zamanlarımızı yollarda harcamak zorunda kalmak makul mudur?

Kentlerimiz huzur ve dinginlik merkezleri durumunda mı? Yoksa tam tersi olarak bedensel-ruhsal sorunlarımızın temel kaynaklarından biri durumunda mı? Kentler, kendi hallerinde sorunların direkt kaynağı değildir. Kentlere ‘yaşam alanı’ formunu verenler, ortaya çıkan ürünlerin mimarlarıdırlar. Bir kent, sen ona verirsen, onu sana direkt yansıtır. Kendi halinde ‘suçlu’ olmadığı gibi, masumdur da.

Bu ‘mimarlar’ kimlerdir? Örneğin Antik Yunan’da yurttaşlık hakkına sahip olan kişiler (yani “köle olmayan erkekler”), aynı zamanda kentte yaşayan yurttaşlar olarak kentin akıbeti hakkında da söz sahibiydiler. Doğal olarak kent için yönetici durumundalardı. Dönemin filozofları da kent konusu hakkında, en başta nüfus ve kent-devletinin idare biçimi üzerine çeşitli önerilerde bulunmuşlardır.

Bugün ise temel noktanın, sonsuz bir kâr hırsı ve rant odaklı bir kent yönetimi değil, merkezinde “insan” olan bir yönetim anlayışının öne çıkmasının gerekli olduğudur. Hem bireyler hem de bireylerin oluşturduğu toplumsallık için bu artık şarttır. Kentler ‘sağlıklılık’ için de en temel nokta durumundadır. “İnsan” denilen canlının kentin merkezinde olması gerektiğini tekrar anımsamak gerekmektedir.

Şair İsmet Özel bir şiirinde “eylesin neyleyecekse şehrin insanı” derken bu kısıtlılıklara da mı vurgu yapmaktaydı? Belki. Ancak bu rastlantısallık kentliler için hayırlı bir gelişme değildir. Kentleri herkes için yaşam alanı olarak tasarlamak, şehrin insanının yaşam dünyasını genişletecektir. Rant kaynağı değil, yaşam alanı olarak tasarlama sürecinin çoğulculuğu bireyleri de böylece aktif özneler yapacaktır. Yaşadığı alan tasarlayan birey kendinin değerli olduğunu böylece de görmüş olacaktır. Kentlerin tamamı, kentin içinde yaşayanların doğal birer yaşam alanıdır. Kentlere yönelik başka her türlü amaç ve niyet, kişilerin yaşam alanlarını daraltır, bunaltır, sıkar. Sonuç olarak çok çeşitli biçimlerde sorunlara sebep olur. Temel noktanın bu olduğunu hiçbir zaman unutmamakta fayda var gibi görünmektedir.

Z. Soner Dinç

    formu doldurun, biz sizi arayalım

    Veri Sorumlusu: Prof. Dr. Kemal Arıkan
    Adres: Halaskargazi Cad. No: 103, Gün Apt, Daire: 4B, 34371 Osmanbey/İstanbul
    E-posta: info@kemalarikan.com

    Paylaşmış olduğunuz kişisel ve özel nitelikli kişisel verileriniz, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na (KVKK) uygun olarak ve Tıp mevzuatı kapsamında yerine getirmiş olduğumuz hizmet ve faaliyet amaçlarımız ile bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olarak işlenmektedir. Danışanlarımız için hazırlanan Danışan KVKK aydınlatma Metnini ayrıca okuyunuz.

    Kişisel Verilerinizin Toplanması Usulü ve Hukuki Sebebi

    Kişisel verileriniz elektronik ortamda toplanmaktadır. Web sitemizdeki randevu alın kısmında form doldurduğunuzda da burada amaçla bağlantılı veri toplama faaliyeti yapılmış olacaktır.  Web sitemiz ve randevu Formunun bağlı olduğu e-posta yurt içi sunucularda barındırılmaktadır.

    Kişisel verileriniz; web sitesi üzerinden internet erişimleri 5651 sayılı kanun kapsamında log kaydı (ip adresi ve zaman damgası, trafik bilgileri, cihaz bilgisi, hangi sayfada ne kadar süre kaldığı vb.) domain-Server sağlayıcı tarafından tutulabilir. Web sitemizde reklam amaçlı çerezler kullanılmamaktadır. Çerezleri kapatma yöntemi politikada belirtilmektedir. Web sitesi adres, iletişim, hizmet sunulan alanlar hakkında bilgi verilmesi amacı ile uygulamaya konulmuştur.

    Kişisel verilerinizin işlenmesinin hukuki sebepleri;
    – 5651 sayılı Kanun
    – Meşru menfaat

    Kişisel Verilerinizin İşlenmesi Amacı

    Kişisel verileriniz KVKK 4/2 maddesinde belirtilen ilkeler dikkate alınarak, Sağlık ile ilgili mevzuat çerçevesinde öngörülen faaliyet çerçevesinde; sağlanan hizmetlerden yararlanabilmenizi ve hizmetlerimizin tanıtımını temin edebilmek, mevzuatın getirdiği saklama yükümlülüğünün yerine getirilmesi ve diğer yükümlülüklere uymak amaçlarıyla işlenecektir.

    Kişisel verileriniz mevzuatta belirtilen süreler, mevzuatta düzenleme olmaması halinde meşru menfaat uygulamalarına bağlı olarak amaçla orantılı süre boyunca saklandıktan sonra dijital olanlar geri dönüşümsüz olarak silinme yoluyla imha edilmektedir. İlgili kişinin silme talebi halinde, mevzuata aykırı olmamak şartı ile derhal yerine getirilmektedir.

    Kişisel verileri saklanması ve imha politikamızda saklama süreleri detaylı olarak planlanmıştır. 5651 sayılı Kanuna göre trafik kayıtları en az 1 yıl tutulması gerekmektedir. Uygulamamızda 1 yıllık süreye uyulmaktadır.

    Kişisel Verilerinizin Aktarılması

    Kişisel verileriniz prensip olarak yurt dışına aktarılmamaktadır. Ancak web sitemizden sosyal medya hesaplarına (Instagram, Facebook, Twitter, Youtube) yönlendiğinizde web sitemizden ayrılmış ve yurt dışından sunulan bu hesaplara geçiş yapmış olacağınız bilinmelidir.

    Web sitemiz yurtiçinden sunulduğundan bu kapsamda alınan verileriniz yurtdışına aktarılmamaktadır. Aynı şekilde web sitemizde yer alan randevu formunun düştüğü mail adresi yurtiçinden sunulması sebebiyle formda yer alan kişisel verileriniz yurtdışına aktarılmamaktadır.

    Kişisel Verileriniz, yukarıda belirtilen amaçlara, KVKK ve diğer mevzuat hükümlerine uygun olarak, yurtiçinde bulunan Turhost (veri işleyen) sunucularında barındırılmaktadır.

    Kişisel Verisi İşlenen İlgili Kişi Olarak Haklarınız

    KVKK 11. Maddesi ve yürürlükte bulunan diğer mevzuat çerçevesinde;
    Kişisel verilerinizin işlenip işlenmediğini öğrenme,

    • Kişisel verileriniz işlenmişse buna ilişkin bilgi talep etme,
    • Kişisel verilerin işlenme amacını ve bunların amacına uygun kullanılıp kullanılmadığını öğrenme,
    • Yurt içinde veya yurt dışında kişisel verilerinizin aktarıldığı üçüncü kişileri bilme,
    • Kişisel verilerinizin eksik veya yanlış işlenmiş olması halinde bunların düzeltilmesini isteme,
    • KVKK mevzuatında öngörülen şartlar çerçevesinde kişisel verilerinizin silinmesini veya yok edilmesini isteme,
    • Eksik veya yanlış verilerin düzeltilmesi ile kişisel verilerinizin silinmesi veya yok edilmesini talep ettiğinizde, bu durumun kişisel verilerinizin aktarıldığı üçüncü kişilere bildirilmesini isteme,
    • İşlenen verilerin münhasıran otomatik sistemler vasıtasıyla analiz edilmesi suretiyle aleyhinize bir sonucun ortaya çıkmasına itiraz etme,
    • Kişisel verilerin kanuna aykırı olarak işlenmesi sebebiyle zarara uğramanız halinde bu zararın giderilmesini talep etme haklarına sahipsiniz.

    Taleplerinizi Öne Sürerken Uyulması Gereken Usul ve Esaslar

    Kişisel verinin konusu olan siz ilgili kişi olarak yukarıda belirtilen haklarınızı, kullanmayı talep ettiğiniz hakka ilişkin açıklamalarınızı içeren yazılı veya Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nun belirlediği diğer yöntemlerle, başvuruda talep ettiğiniz hususun açık ve anlaşılır şekilde

    Yukarda sunulan adrese ıslak imzalı olarak posta yolu ile, elden veya bizde kayıtlı olan e-posta hesabınızdan gönderebilirsiniz.

    Müracaatınıza esas teşkil eden hususların şahsınız ile ilgili olması, müracaatınızda kimlik ve adres bilgilerinizin bulunması gerekecektir. Kimlik doğrulaması bizde bulunan bilginizle sınırlı olarak yapılacaktır. Başkası adına müracaatta bulunacak iseniz; özel yetki içerir vekaletname ile başvurmanız gerekmektedir. Başvuru için özel bir format olmamakla birlikte web sitemizde bulunan başvuru formunu kullanabilirsiniz, talebinizin net bir şekilde yazılması net bir cevap verilmesini sağlayacaktır.

    Güncel Yazılar

    Haberler