Komplo teorilerine neden inanırız?

Komplo teorilerine neden inanırız?

Komplo teorileri, insan olmanın bazı temel özelliklerinden yararlanmaktadır. İnsan zihni her zaman kalıplar bulmaya ve çevresini anlamlandırmaya çalışmaktadır.

Komplo teorileri neden inandırıcıdır?

İnsanlar ayrıca her zaman kendilerini bağlı hissettikleri gruplar ve insanlar aramaktadırlar. Komplo teorileri, insandaki bu özelliklerden beslenmekte ve bize kendimizi daha güvende hissettirebilecek açıklamalar sunmaktadır.

Komplo teorileri dünyayı anlamaya yardımcı olurlar

İnsan zihni her zaman kalıp arayışı içerisindedir; bu yüzden bazı zamanlar bulutlara bakarken bir yüz görebiliriz. Benzer şekilde, farklı olay ve durumlarda da kalıplar arar ve görürüz. Çoğumuz yaşanan olaylar ve bir dizi davranış için nedensel açıklamalar bulma eğilimindeyizdir. Tonlarca uyaran ve rast geldiğimiz olaylar kaotik bir dünyayı anlamlandırmanın bir yoludur.

Bir komplo teorisi, tahrip edici olaylar için bir açıklama sağlamaktadır. Bir şey hakkında yeterli veri olmadığında merakın giderilmesini sağlar ve temel olarak, insanlar için yanlış da olsa bir açıklama, açıklamasız kalmaktan daha iyidir.

O halde, bir konu hakkında çok az veya çelişkili bilgi olduğunda komplo teorilerinin ortaya çıkmasının daha olası olduğu düşüncesi mantıklı görünmektedir.

Komplolar, aynı zamanda bir olay birçok insanın hayatında çok etkili ve önemli olduğunda daha yaygın olmaktadır; ancak insanlara, nispeten sıradan veya eksik açıklamalar sunulmaktadır. Bilim adamları, komploların bir kişinin “bilişsel kapanışa” sahip olmasının bir yolu olduğu sonucuna varmaktadırlar(1). Ayrıca bu durumun sonucu olarak, komploların ciddi anlamda çekici bir yönü olduğu düşünülmektedir.

Komplo teorileri kontrol edilemeyen olaylar için kontrol sunarlar

Komplo teorileri, insanların kendilerini güvende hissetmeleri ve rastgele olaylar içinde bir tür özerklik veya kontrol sahibi olmaları için bir yol sunmaktadır. Kendini kaderin insafına bırakanlar için bir başa çıkma mekanizması olma özelliği taşımaktadırlar. İnsanlar endişeli olduklarında ve kendilerini güçsüz hissettiklerinde bu tür teorilere karşı daha hassastırlar. Belirli bir durumda sonuçları tahmin edemediklerini hissedenlerin, onaylama için onlara güvenmeleri daha olası görünmektedir(2).

Komplo teorilerine kimler inanır?

Gerçeklik belirsiz olduğunda, kişiliklerimizin ve bilişsel önyargılarımızın, yaptığımız inançları benimsememize neden olduğunu anlamak önem taşımaktadır. Yürütülen çalışmalara göre komplo teorilerine inanma eğilimi yüksek kişilerin “daha şüpheli, güvensiz, eksantrik, özel hissetmeye ihtiyaç duyan, dünyayı doğası gereği tehlikeli bir yer olarak görme eğiliminde” olan bireyler olduğu sonucuna varılmaktadır(3).

KAYNAKÇA:
1. Douglas, K. M., Sutton, R. M., & Cichocka, A. (2017). The psychology of conspiracy theories. Current directions in psychological science, 26(6), 538-542.
2. van Prooijen, J. W., & Van Vugt, M. (2018). Conspiracy theories: Evolved functions and psychological mechanisms. Perspectives on psychological science, 13(6), 770-788.
3. Hart, J., & Graether, M. (2018). Something’s going on here. Journal of Individual Differences.

    formu doldurun, biz sizi arayalım

    Veri Sorumlusu: Prof. Dr. Kemal Arıkan
    Adres: Halaskargazi Cad. No: 103, Gün Apt, Daire: 4B, 34371 Osmanbey/İstanbul
    E-posta: info@kemalarikan.com

    Paylaşmış olduğunuz kişisel ve özel nitelikli kişisel verileriniz, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na (KVKK) uygun olarak ve Tıp mevzuatı kapsamında yerine getirmiş olduğumuz hizmet ve faaliyet amaçlarımız ile bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olarak işlenmektedir. Danışanlarımız için hazırlanan Danışan KVKK aydınlatma Metnini ayrıca okuyunuz.

    Kişisel Verilerinizin Toplanması Usulü ve Hukuki Sebebi

    Kişisel verileriniz elektronik ortamda toplanmaktadır. Web sitemizdeki randevu alın kısmında form doldurduğunuzda da burada amaçla bağlantılı veri toplama faaliyeti yapılmış olacaktır.  Web sitemiz ve randevu Formunun bağlı olduğu e-posta yurt içi sunucularda barındırılmaktadır.

    Kişisel verileriniz; web sitesi üzerinden internet erişimleri 5651 sayılı kanun kapsamında log kaydı (ip adresi ve zaman damgası, trafik bilgileri, cihaz bilgisi, hangi sayfada ne kadar süre kaldığı vb.) domain-Server sağlayıcı tarafından tutulabilir. Web sitemizde reklam amaçlı çerezler kullanılmamaktadır. Çerezleri kapatma yöntemi politikada belirtilmektedir. Web sitesi adres, iletişim, hizmet sunulan alanlar hakkında bilgi verilmesi amacı ile uygulamaya konulmuştur.

    Kişisel verilerinizin işlenmesinin hukuki sebepleri;
    – 5651 sayılı Kanun
    – Meşru menfaat

    Kişisel Verilerinizin İşlenmesi Amacı

    Kişisel verileriniz KVKK 4/2 maddesinde belirtilen ilkeler dikkate alınarak, Sağlık ile ilgili mevzuat çerçevesinde öngörülen faaliyet çerçevesinde; sağlanan hizmetlerden yararlanabilmenizi ve hizmetlerimizin tanıtımını temin edebilmek, mevzuatın getirdiği saklama yükümlülüğünün yerine getirilmesi ve diğer yükümlülüklere uymak amaçlarıyla işlenecektir.

    Kişisel verileriniz mevzuatta belirtilen süreler, mevzuatta düzenleme olmaması halinde meşru menfaat uygulamalarına bağlı olarak amaçla orantılı süre boyunca saklandıktan sonra dijital olanlar geri dönüşümsüz olarak silinme yoluyla imha edilmektedir. İlgili kişinin silme talebi halinde, mevzuata aykırı olmamak şartı ile derhal yerine getirilmektedir.

    Kişisel verileri saklanması ve imha politikamızda saklama süreleri detaylı olarak planlanmıştır. 5651 sayılı Kanuna göre trafik kayıtları en az 1 yıl tutulması gerekmektedir. Uygulamamızda 1 yıllık süreye uyulmaktadır.

    Kişisel Verilerinizin Aktarılması

    Kişisel verileriniz prensip olarak yurt dışına aktarılmamaktadır. Ancak web sitemizden sosyal medya hesaplarına (Instagram, Facebook, Twitter, Youtube) yönlendiğinizde web sitemizden ayrılmış ve yurt dışından sunulan bu hesaplara geçiş yapmış olacağınız bilinmelidir.

    Web sitemiz yurtiçinden sunulduğundan bu kapsamda alınan verileriniz yurtdışına aktarılmamaktadır. Aynı şekilde web sitemizde yer alan randevu formunun düştüğü mail adresi yurtiçinden sunulması sebebiyle formda yer alan kişisel verileriniz yurtdışına aktarılmamaktadır.

    Kişisel Verileriniz, yukarıda belirtilen amaçlara, KVKK ve diğer mevzuat hükümlerine uygun olarak, yurtiçinde bulunan Turhost (veri işleyen) sunucularında barındırılmaktadır.

    Kişisel Verisi İşlenen İlgili Kişi Olarak Haklarınız

    KVKK 11. Maddesi ve yürürlükte bulunan diğer mevzuat çerçevesinde;
    Kişisel verilerinizin işlenip işlenmediğini öğrenme,

    • Kişisel verileriniz işlenmişse buna ilişkin bilgi talep etme,
    • Kişisel verilerin işlenme amacını ve bunların amacına uygun kullanılıp kullanılmadığını öğrenme,
    • Yurt içinde veya yurt dışında kişisel verilerinizin aktarıldığı üçüncü kişileri bilme,
    • Kişisel verilerinizin eksik veya yanlış işlenmiş olması halinde bunların düzeltilmesini isteme,
    • KVKK mevzuatında öngörülen şartlar çerçevesinde kişisel verilerinizin silinmesini veya yok edilmesini isteme,
    • Eksik veya yanlış verilerin düzeltilmesi ile kişisel verilerinizin silinmesi veya yok edilmesini talep ettiğinizde, bu durumun kişisel verilerinizin aktarıldığı üçüncü kişilere bildirilmesini isteme,
    • İşlenen verilerin münhasıran otomatik sistemler vasıtasıyla analiz edilmesi suretiyle aleyhinize bir sonucun ortaya çıkmasına itiraz etme,
    • Kişisel verilerin kanuna aykırı olarak işlenmesi sebebiyle zarara uğramanız halinde bu zararın giderilmesini talep etme haklarına sahipsiniz.

    Taleplerinizi Öne Sürerken Uyulması Gereken Usul ve Esaslar

    Kişisel verinin konusu olan siz ilgili kişi olarak yukarıda belirtilen haklarınızı, kullanmayı talep ettiğiniz hakka ilişkin açıklamalarınızı içeren yazılı veya Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nun belirlediği diğer yöntemlerle, başvuruda talep ettiğiniz hususun açık ve anlaşılır şekilde

    Yukarda sunulan adrese ıslak imzalı olarak posta yolu ile, elden veya bizde kayıtlı olan e-posta hesabınızdan gönderebilirsiniz.

    Müracaatınıza esas teşkil eden hususların şahsınız ile ilgili olması, müracaatınızda kimlik ve adres bilgilerinizin bulunması gerekecektir. Kimlik doğrulaması bizde bulunan bilginizle sınırlı olarak yapılacaktır. Başkası adına müracaatta bulunacak iseniz; özel yetki içerir vekaletname ile başvurmanız gerekmektedir. Başvuru için özel bir format olmamakla birlikte web sitemizde bulunan başvuru formunu kullanabilirsiniz, talebinizin net bir şekilde yazılması net bir cevap verilmesini sağlayacaktır.

    Güncel Yazılar

    Haberler