Munchausen by Proxy Sendromu

Munchausen by Proxy Sendromu

Munchausen Sendromu bir çocuk istismarı şeklidir ve istismarın faili çoğunlukla mağdurun ebeveyni olduğu için sağlık personeli tarafından istismarın kanıtlanması kolay değildir.

Çoğu zaman fail, çocukla ilgili uydurma bir hastalık yaratan ve çocuk için tıbbi yardım arayan “anne”dir. Çocukların savunmasız bırakılması onları şiddet ve istismarın kolay hedefi haline getirir. Özellikle 2 yaş civarındaki çocuklar, şiddet eylemine kolay kolay karşı koyamadıkları ve halen bakıcılarına bağımlı oldukları için ağırlıklı olarak fiziksel istismarın hedefi olmaktadırlar. Çocuğun fiziksel istismarı, dövmeden cinsel tacize ve hatta çocuğun ölümüne neden olmaya kadar geniş bir yelpazeye sahiptir.

Munchausen by Proxy Sendromu nedir?

Eski bir subay olan Alman Baron Karl von Munchausen, kasaba-kasaba, şehir-şehir gezerek uydurma hikayeler anlatmış, bunun ortaya çıkması sonucu Yalan Baronu adını almıştır ve zamanla literatüre geçmiştir.

Munchausen by Proxy Sendromunda kişi, kendisinin/başkasının ruhsal veya fiziksel durumu hakkında gerçek olmayan hikayeler uydurarak tıp uzmanlarının ve sağlık çalışanlarının dikkatini çeker ve uygunsuz tedaviye maruz kalarak sağlık çalışanlarını da yanlış yönlendirir. İleri boyutlarda ebeveyn çocuğa kasten zarar verebilir (yanlış ilaç vermek, boğmak, zehirlemek vs.) İstismar sırasında, MBP mağdurları çeşitli fiziksel hastalık semptomlarına sahip olabilir ancak bilinçli uygulanan yanlış yönlendirmeler ve yanlış tedaviler sonucunda semptomlar ölümle sonuçlanabilir

Munchausen by Proxy Sendromunun teşhisi

Bir çocuk istismarı biçimi olarak Munchausen by Proxy sendromu (MBPS) vakaları tıbbi personel tarafından kolayca teşhis edilemediğinden halk tarafından yaygın olarak bilinmeyebilir. Bunun en temel nedenlerinden biri failin çoğunlukla mağdur çocuğun annesi olması ve doğal olarak annelerin çocuğun koruyucusu olarak algılanmasıdır.

Diğer bir husus ise, bir tıp doktorunun, çocukta uydurma bir hastalık hikayesi olduğundan şüphelense bile, tıbbi delillerle ispat etmesi ve yetkililere güvence vermesi gerektiğidir ve bu anlamda, hasta/kurban çocuğun annesi tarafından anlatılan tıbbi hikâyenin inandırıcılığı için diğer sağlık personeli ile iş birliği yapmak gerçekten çok önemlidir

Sheridan’a göre (2003); İncelenen vakaların %57,2’sinde ebeveyn çocukta semptomlara neden olmuştur. Araştırmalar, bir çocuğun biyolojik annesinin MBP vakalarında istismarcı olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte, vakaların %7’sinde babaların MBP yoluyla istismar ettiği tespit edilmiştir. Ayrıca faillerin genellikle sağlık bakımında profesyonel eğitime sahip oldukları bulunmuştur. MBP faillerinin en yaygın mesleği sırasıyla hemşire, bunu hemşire yardımcılarıdır.

Munchausen by Proxy Sendromunun erken evrede teşhis edilmesi, mağduru istismardan kurtarmak için hayati önem taşır ve bunu yaparken sağlık personelinin MBP göstergelerine dikkat etmesi ve uyanık olması gerekir.

Munchausen by Proxy Sendromu belirtileri

Artingstall’a (1998) göre; MBP göstergeleri:

  • Deneyimli hekimler tarafından teşhis edilemeyen, açıklanamayan ve uzun süreli hastalık. Hastalık(lar) genellikle o kadar benzersiz olarak tanımlanır ki, doktorlar daha önce hiç böyle bir şey görmediklerini söylerler.
  • Tekrarlayan hastaneye yatışlar ve/veya tıbbi ziyaretler.
  • Tanı koymada başarısız olan kapsamlı tıbbi testler.
  • Tıbbi anlam ifade etmeyen belirtiler.
  • Mağdurun tedaviye yanıt vermede kalıcı başarısızlığı.
  • Mağdur, sadece failden uzaklaştırıldığında kaybolan belirti ve semptomlar.
  • Çocuğunun hastalığı konusunda endişeli görünmeyen ancak hastanedeyken sürekli çocuğun yanında olan bakıcılar.
  • Sağlık personeli ile alışılmadık derecede yakın ilişkisi olan anneler.
  • Ailede Ani Bebek Ölümü Sendromu (SIDS) öyküsü
  • Daha önce tıbbi veya sağlık bakımı deneyimi olan ve çocuklarıyla aynı türde hastalık öyküsü olan anneler.
  • Ağrılı olsa bile çocuğun tıbbi testten geçmesini memnuniyetle karşılayan bir ebeveyn.
  • Çocuğun hastaneden taburcu edilmesi tavsiye edildiğinde, sağlık personelini çocuğun hala hasta olduğuna ikna etmeye çalışır.
  • Normalde şüphe uyandıran bir model aile.
  • Daha önce Munchausen Sendromu öyküsü olan bir bakıcı.
  • Teşhisin tıbbi olmadığı yönündeki öneriyi ısrarla reddeden bir bakıcı.
  • Çocuğun hastalığı hakkında kendi hastalıklarıymış gibi konuşan bakıcılar.
  • Konuşma özellikle çocuğa yönelik olduğunda çocukları adına konuşan bakıcılar.

MBP vakalarının teşhisi sağlık personeli için zor olduğundan, mağdur ve failin profillerini tanımak çok önemlidir. Sonuç olarak, Munchausen by Proxy Sendromu vakalarının erken teşhisi, istismarın bir an önce önlenmesi ve mağdurun olası ölümden kurtarılması açısından kritik önem taşımaktadır.

KAYNAK:
– Akpınar, A. Munchausen By Proxy Syndrome. Journal of Scientific Perspectives5(2021), 199-209.

    formu doldurun, biz sizi arayalım

    Veri Sorumlusu: Prof. Dr. Kemal Arıkan
    Adres: Halaskargazi Cad. No: 103, Gün Apt, Daire: 4B, 34371 Osmanbey/İstanbul
    E-posta: info@kemalarikan.com

    Paylaşmış olduğunuz kişisel ve özel nitelikli kişisel verileriniz, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na (KVKK) uygun olarak ve Tıp mevzuatı kapsamında yerine getirmiş olduğumuz hizmet ve faaliyet amaçlarımız ile bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olarak işlenmektedir. Danışanlarımız için hazırlanan Danışan KVKK aydınlatma Metnini ayrıca okuyunuz.

    Kişisel Verilerinizin Toplanması Usulü ve Hukuki Sebebi

    Kişisel verileriniz elektronik ortamda toplanmaktadır. Web sitemizdeki randevu alın kısmında form doldurduğunuzda da burada amaçla bağlantılı veri toplama faaliyeti yapılmış olacaktır.  Web sitemiz ve randevu Formunun bağlı olduğu e-posta yurt içi sunucularda barındırılmaktadır.

    Kişisel verileriniz; web sitesi üzerinden internet erişimleri 5651 sayılı kanun kapsamında log kaydı (ip adresi ve zaman damgası, trafik bilgileri, cihaz bilgisi, hangi sayfada ne kadar süre kaldığı vb.) domain-Server sağlayıcı tarafından tutulabilir. Web sitemizde reklam amaçlı çerezler kullanılmamaktadır. Çerezleri kapatma yöntemi politikada belirtilmektedir. Web sitesi adres, iletişim, hizmet sunulan alanlar hakkında bilgi verilmesi amacı ile uygulamaya konulmuştur.

    Kişisel verilerinizin işlenmesinin hukuki sebepleri;
    – 5651 sayılı Kanun
    – Meşru menfaat

    Kişisel Verilerinizin İşlenmesi Amacı

    Kişisel verileriniz KVKK 4/2 maddesinde belirtilen ilkeler dikkate alınarak, Sağlık ile ilgili mevzuat çerçevesinde öngörülen faaliyet çerçevesinde; sağlanan hizmetlerden yararlanabilmenizi ve hizmetlerimizin tanıtımını temin edebilmek, mevzuatın getirdiği saklama yükümlülüğünün yerine getirilmesi ve diğer yükümlülüklere uymak amaçlarıyla işlenecektir.

    Kişisel verileriniz mevzuatta belirtilen süreler, mevzuatta düzenleme olmaması halinde meşru menfaat uygulamalarına bağlı olarak amaçla orantılı süre boyunca saklandıktan sonra dijital olanlar geri dönüşümsüz olarak silinme yoluyla imha edilmektedir. İlgili kişinin silme talebi halinde, mevzuata aykırı olmamak şartı ile derhal yerine getirilmektedir.

    Kişisel verileri saklanması ve imha politikamızda saklama süreleri detaylı olarak planlanmıştır. 5651 sayılı Kanuna göre trafik kayıtları en az 1 yıl tutulması gerekmektedir. Uygulamamızda 1 yıllık süreye uyulmaktadır.

    Kişisel Verilerinizin Aktarılması

    Kişisel verileriniz prensip olarak yurt dışına aktarılmamaktadır. Ancak web sitemizden sosyal medya hesaplarına (Instagram, Facebook, Twitter, Youtube) yönlendiğinizde web sitemizden ayrılmış ve yurt dışından sunulan bu hesaplara geçiş yapmış olacağınız bilinmelidir.

    Web sitemiz yurtiçinden sunulduğundan bu kapsamda alınan verileriniz yurtdışına aktarılmamaktadır. Aynı şekilde web sitemizde yer alan randevu formunun düştüğü mail adresi yurtiçinden sunulması sebebiyle formda yer alan kişisel verileriniz yurtdışına aktarılmamaktadır.

    Kişisel Verileriniz, yukarıda belirtilen amaçlara, KVKK ve diğer mevzuat hükümlerine uygun olarak, yurtiçinde bulunan Turhost (veri işleyen) sunucularında barındırılmaktadır.

    Kişisel Verisi İşlenen İlgili Kişi Olarak Haklarınız

    KVKK 11. Maddesi ve yürürlükte bulunan diğer mevzuat çerçevesinde;
    Kişisel verilerinizin işlenip işlenmediğini öğrenme,

    • Kişisel verileriniz işlenmişse buna ilişkin bilgi talep etme,
    • Kişisel verilerin işlenme amacını ve bunların amacına uygun kullanılıp kullanılmadığını öğrenme,
    • Yurt içinde veya yurt dışında kişisel verilerinizin aktarıldığı üçüncü kişileri bilme,
    • Kişisel verilerinizin eksik veya yanlış işlenmiş olması halinde bunların düzeltilmesini isteme,
    • KVKK mevzuatında öngörülen şartlar çerçevesinde kişisel verilerinizin silinmesini veya yok edilmesini isteme,
    • Eksik veya yanlış verilerin düzeltilmesi ile kişisel verilerinizin silinmesi veya yok edilmesini talep ettiğinizde, bu durumun kişisel verilerinizin aktarıldığı üçüncü kişilere bildirilmesini isteme,
    • İşlenen verilerin münhasıran otomatik sistemler vasıtasıyla analiz edilmesi suretiyle aleyhinize bir sonucun ortaya çıkmasına itiraz etme,
    • Kişisel verilerin kanuna aykırı olarak işlenmesi sebebiyle zarara uğramanız halinde bu zararın giderilmesini talep etme haklarına sahipsiniz.

    Taleplerinizi Öne Sürerken Uyulması Gereken Usul ve Esaslar

    Kişisel verinin konusu olan siz ilgili kişi olarak yukarıda belirtilen haklarınızı, kullanmayı talep ettiğiniz hakka ilişkin açıklamalarınızı içeren yazılı veya Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nun belirlediği diğer yöntemlerle, başvuruda talep ettiğiniz hususun açık ve anlaşılır şekilde

    Yukarda sunulan adrese ıslak imzalı olarak posta yolu ile, elden veya bizde kayıtlı olan e-posta hesabınızdan gönderebilirsiniz.

    Müracaatınıza esas teşkil eden hususların şahsınız ile ilgili olması, müracaatınızda kimlik ve adres bilgilerinizin bulunması gerekecektir. Kimlik doğrulaması bizde bulunan bilginizle sınırlı olarak yapılacaktır. Başkası adına müracaatta bulunacak iseniz; özel yetki içerir vekaletname ile başvurmanız gerekmektedir. Başvuru için özel bir format olmamakla birlikte web sitemizde bulunan başvuru formunu kullanabilirsiniz, talebinizin net bir şekilde yazılması net bir cevap verilmesini sağlayacaktır.

    Güncel Yazılar

    Haberler