Uyku felci

Uyku felci

Uyku felci (SP), kişi uykuya dalmak üzereyken veya uyanırken ortaya çıkan istemsiz atoni ile karakterizedir (yarı bilinçliliğin eşlik ettiği iskelet kası felci).

Hızlı Göz Hareketi (REM) uykusu sırasında gerçekçi rüyalar görebiliriz. Bu rüyalar genellikle korku ve dehşet verici olur.

REM uykusu davranış bozukluğunda görüldüğü gibi, bu rüyaları gerçekleştirecek olsaydık sadece uykumuzu bölmekle kalmaz aynı zamanda kendimize zarar verirdik. Bu durumun olmaması için insan beyninin dahiyane bir çözümü vardır: Beyin sapının dorsolateral pons ve ventromedial medullası, REM uykusu sırasında iskelet kası tonusunu baskılayan ve tüm vücudu geçici olarak felç bırakan bir sistem içerir. Bununla birlikte, REM uykusunun algısal ve motor yönleri bazen birbirinden ayrılabilir. Kişi kas felci veya atoni henüz azalmadığı için hareket edemeden veya konuşamadan uyanmaya başlar.

Sleep Paralysis nedir?

Sleep Paralysis, nadir görülen bir otoimmün uyku bozukluğu olan narkolepsi belirtisi olarak ortaya çıkabilir. Ancak SP’lerin büyük çoğunluğu uyku patolojisinden bağımsızdır. Sleep Paralysis oranları etnik, kültürel ve ırksal gruplar arasında farklılık gösterir. Ayrıca, yüksek Sleep Paralysis oranları, travma sonrası stres bozukluğu (PTSD), panik bozukluk, yaygın anksiyete bozukluğu ve sosyal anksiyete gibi psikopatolojilerle ilişkilendirilmiştir.

Farklı kültürlerde Sleep Paralysis

Her kültür, Sleep Paralysis deneyimine ilişkin kendi yorumlarını sunmaktadır. SP’nin doğaüstü yorumları, şehirleşmiş toplumlarda bile yaygındır. Hatta bazı kişiler, SP’nin nörobiyolojik temelini öğrendikten sonra bile hala doğaüstü açıklamalara bağlı kalırlar.

Kültürlerarası olarak, Sleep Paralysis’in doğaüstü açıklamalarının örnekleri şunlardır: Newfoundland’da “Yaşlı Cadı”, Japonya’da “Kanashibari” (Şeytan), Çin’de “hayalet işkencesi”, Kamboçyalılar arasında “hayaletin sizi aşağı itmesi”; Amerika Birleşik Devletleri’nde “uzaylıların kaçırması”, İtalya’daki “Pandafeche saldırısı”, bazı Güney Afrika kültürlerinde “Segatelelo saldırısı” (“Tokoloshe” adı verilen kara büyü ve şeytani cüce benzeri yaratıklar) ve Türkiye’de “Karabasan”.

SP ile ilgili kültürel yorumlar ve inançlar, deneyimin çeşitli yönlerini şekillendirebilecekleri için çok önemlidir. “Önemlilik hipotezi”ne göre, SP, belirli bir kültürel filtre aracılığıyla yorumlandığında daha fazla dikkat çeker. Örneğin, insanların yaşadıkları deneyimin nedenleri ve çözümleri hakkında bilgi paylaştığı kültürel gruplarda genellikle daha yüksek SP oranları rapor edilir. Gerçekten de kişilerin dikkati ve dolayısıyla deneyimlerine karşı yorumları paylaştıkları bilgi dahilinde kalabilir.

KAYNAK:
– Jalal, B., Sevde Eskici, H., Acarturk, C., & Hinton, D. E. (2021). Beliefs about sleep paralysis in Turkey: Karabasan attack. Transcultural Psychiatry, 58(3), 414-426.

    formu doldurun, biz sizi arayalım

    Veri Sorumlusu: Prof. Dr. Kemal Arıkan
    Adres: Halaskargazi Cad. No: 103, Gün Apt, Daire: 4B, 34371 Osmanbey/İstanbul
    E-posta: info@kemalarikan.com

    Paylaşmış olduğunuz kişisel ve özel nitelikli kişisel verileriniz, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na (KVKK) uygun olarak ve Tıp mevzuatı kapsamında yerine getirmiş olduğumuz hizmet ve faaliyet amaçlarımız ile bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olarak işlenmektedir. Danışanlarımız için hazırlanan Danışan KVKK aydınlatma Metnini ayrıca okuyunuz.

    Kişisel Verilerinizin Toplanması Usulü ve Hukuki Sebebi

    Kişisel verileriniz elektronik ortamda toplanmaktadır. Web sitemizdeki randevu alın kısmında form doldurduğunuzda da burada amaçla bağlantılı veri toplama faaliyeti yapılmış olacaktır.  Web sitemiz ve randevu Formunun bağlı olduğu e-posta yurt içi sunucularda barındırılmaktadır.

    Kişisel verileriniz; web sitesi üzerinden internet erişimleri 5651 sayılı kanun kapsamında log kaydı (ip adresi ve zaman damgası, trafik bilgileri, cihaz bilgisi, hangi sayfada ne kadar süre kaldığı vb.) domain-Server sağlayıcı tarafından tutulabilir. Web sitemizde reklam amaçlı çerezler kullanılmamaktadır. Çerezleri kapatma yöntemi politikada belirtilmektedir. Web sitesi adres, iletişim, hizmet sunulan alanlar hakkında bilgi verilmesi amacı ile uygulamaya konulmuştur.

    Kişisel verilerinizin işlenmesinin hukuki sebepleri;
    – 5651 sayılı Kanun
    – Meşru menfaat

    Kişisel Verilerinizin İşlenmesi Amacı

    Kişisel verileriniz KVKK 4/2 maddesinde belirtilen ilkeler dikkate alınarak, Sağlık ile ilgili mevzuat çerçevesinde öngörülen faaliyet çerçevesinde; sağlanan hizmetlerden yararlanabilmenizi ve hizmetlerimizin tanıtımını temin edebilmek, mevzuatın getirdiği saklama yükümlülüğünün yerine getirilmesi ve diğer yükümlülüklere uymak amaçlarıyla işlenecektir.

    Kişisel verileriniz mevzuatta belirtilen süreler, mevzuatta düzenleme olmaması halinde meşru menfaat uygulamalarına bağlı olarak amaçla orantılı süre boyunca saklandıktan sonra dijital olanlar geri dönüşümsüz olarak silinme yoluyla imha edilmektedir. İlgili kişinin silme talebi halinde, mevzuata aykırı olmamak şartı ile derhal yerine getirilmektedir.

    Kişisel verileri saklanması ve imha politikamızda saklama süreleri detaylı olarak planlanmıştır. 5651 sayılı Kanuna göre trafik kayıtları en az 1 yıl tutulması gerekmektedir. Uygulamamızda 1 yıllık süreye uyulmaktadır.

    Kişisel Verilerinizin Aktarılması

    Kişisel verileriniz prensip olarak yurt dışına aktarılmamaktadır. Ancak web sitemizden sosyal medya hesaplarına (Instagram, Facebook, Twitter, Youtube) yönlendiğinizde web sitemizden ayrılmış ve yurt dışından sunulan bu hesaplara geçiş yapmış olacağınız bilinmelidir.

    Web sitemiz yurtiçinden sunulduğundan bu kapsamda alınan verileriniz yurtdışına aktarılmamaktadır. Aynı şekilde web sitemizde yer alan randevu formunun düştüğü mail adresi yurtiçinden sunulması sebebiyle formda yer alan kişisel verileriniz yurtdışına aktarılmamaktadır.

    Kişisel Verileriniz, yukarıda belirtilen amaçlara, KVKK ve diğer mevzuat hükümlerine uygun olarak, yurtiçinde bulunan Turhost (veri işleyen) sunucularında barındırılmaktadır.

    Kişisel Verisi İşlenen İlgili Kişi Olarak Haklarınız

    KVKK 11. Maddesi ve yürürlükte bulunan diğer mevzuat çerçevesinde;
    Kişisel verilerinizin işlenip işlenmediğini öğrenme,

    • Kişisel verileriniz işlenmişse buna ilişkin bilgi talep etme,
    • Kişisel verilerin işlenme amacını ve bunların amacına uygun kullanılıp kullanılmadığını öğrenme,
    • Yurt içinde veya yurt dışında kişisel verilerinizin aktarıldığı üçüncü kişileri bilme,
    • Kişisel verilerinizin eksik veya yanlış işlenmiş olması halinde bunların düzeltilmesini isteme,
    • KVKK mevzuatında öngörülen şartlar çerçevesinde kişisel verilerinizin silinmesini veya yok edilmesini isteme,
    • Eksik veya yanlış verilerin düzeltilmesi ile kişisel verilerinizin silinmesi veya yok edilmesini talep ettiğinizde, bu durumun kişisel verilerinizin aktarıldığı üçüncü kişilere bildirilmesini isteme,
    • İşlenen verilerin münhasıran otomatik sistemler vasıtasıyla analiz edilmesi suretiyle aleyhinize bir sonucun ortaya çıkmasına itiraz etme,
    • Kişisel verilerin kanuna aykırı olarak işlenmesi sebebiyle zarara uğramanız halinde bu zararın giderilmesini talep etme haklarına sahipsiniz.

    Taleplerinizi Öne Sürerken Uyulması Gereken Usul ve Esaslar

    Kişisel verinin konusu olan siz ilgili kişi olarak yukarıda belirtilen haklarınızı, kullanmayı talep ettiğiniz hakka ilişkin açıklamalarınızı içeren yazılı veya Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nun belirlediği diğer yöntemlerle, başvuruda talep ettiğiniz hususun açık ve anlaşılır şekilde

    Yukarda sunulan adrese ıslak imzalı olarak posta yolu ile, elden veya bizde kayıtlı olan e-posta hesabınızdan gönderebilirsiniz.

    Müracaatınıza esas teşkil eden hususların şahsınız ile ilgili olması, müracaatınızda kimlik ve adres bilgilerinizin bulunması gerekecektir. Kimlik doğrulaması bizde bulunan bilginizle sınırlı olarak yapılacaktır. Başkası adına müracaatta bulunacak iseniz; özel yetki içerir vekaletname ile başvurmanız gerekmektedir. Başvuru için özel bir format olmamakla birlikte web sitemizde bulunan başvuru formunu kullanabilirsiniz, talebinizin net bir şekilde yazılması net bir cevap verilmesini sağlayacaktır.

    Güncel Yazılar

    Haberler