Benlik Saygısının Koşullu Öz Değerle İlişkisi

Benlik Saygısının Koşullu Öz Değerle İlişkisi

İnsanlar, günlük hayatlarında öz değerlerine yönelik çeşitli tehditlerle (Örn; sosyal dışlanma, başkalarıyla karşılaştırılma, başarısızlık vb.) karşılaşabilirler. Bu gibi durumlarda kişi kendini korumak için birçok savunma sürecini kullanabilir. Örneğin, başarı gerektiren işlerde, insanlar başarısızlığın sorumluluğunu reddedip sebeplerini dış faktörlerle açıklayabilir, kendini üstündekiler yerine altındakilerle karşılaştırabilir ya da başarının önemini gözünde küçültebilir. Kişinin kullandığı bu savunmalara etki eden bir faktör de öz-saygıdır: Genel olarak, yüksek öz-saygıya sahip kişilerin, öz-saygısı düşük olan kişilere göre benliğini korumak için yukarıda bahsettiğimiz savunma süreçlerini kullanma olasılığı daha yüksektir.

Benlik Değerinin Düşürülmesi: Benliği Savunma Yöntemi

Buckingham, Weber ve Sypher (2012) yüksek öz-saygısı olan insanlar tarafından kullanılan bir savunma süreci gösterdiler. Çalışmaya göre, benliğin belirli alanlarına yönelik tehditlerden sonra, yüksek benlik saygısı bulunan kişiler benlik değerlerinin tehdit altındaki alana önceki değerlendirmelerine göre o kadar da bağlı olmadığını ifade ettiler. Düşük benlik saygısı bulunan kişilerde ise önceki değerlendirmelerine göre benlik değerlerinin tehdit altındaki alana bağlı olma derecesini artırdıkları gözlendi. Örneğin, yüksek benlik saygısı bulunan kişiler akademik başarısızlıktan sonra bu alanın kendi değerleriyle bağlantısını azaltırken düşük benlik saygısı olan kişiler kendi değerlerini akademik başarısıyla bağlantısını artırma eğilimi gösterdi.

Kişinin kendine ait değer algısının bazı durumlara bağlaması “koşullu öz değer” olarak tanımlanmaktadır. Koşullu öz değerin yarattığı psikolojik problemler için “Koşullu Öz Değer” adlı yazımızı okuyabilirsiniz. Bireyin öz değerinin koşullarla bağlantısının zayıf olması tipik olarak uyumlu ve sağlıklı bir davranıştır, çünkü öz değerini daha az koşula bağlayan insanlar, tehditler karşısında bile istikrarlı olan benliği hakkında olumlu duygular deneyimleme eğilimindedir. Ancak benlik değerini tehdit eden durumlarda kişinin benlik değeri ile bu durumlar arasındaki bağlantıyı zayıflatması bir kişilik özelliği olmayıp savunma süreçleriyle ilişkili olduğu Towson Üniversitesi bünyesindeki araştırmacılar tarafından ortaya kondu (Buckingham vd., 2019).

Yüksek ama Kırılgan Benlik Saygısı

Buckingham ve ekibinin önceki çalışmasının devamında (Buckingham vd., 2019), öz saygıdaki ufak bir nüansın kişinin koşula bağlı öz değerini etkilediği öne çıkıyor. Bu çalışmada benlik saygısı yüksek olan bireyler yüksek bunu bir de kalıcılık/kırılganlık üzerine değerlendiriyor. Daha sonra katılımcılardan benliklerini tehdit eden durumlardan bazılarını anımsamaları isteniyor. Sonunda ise Koşullu Öz Değer Ölçeği uygulanıyor.

Çalışmanın sonunda, benlik saygısı kararlı ve güvenli olan (dışarıya yansıtılan ve içeride hissedilen değerin yüksek olması) katılımcıların, benliklerini tehdit eden durum karşısında koşula bağlı öz değerini düşürmediği saptandı. Diğer yandan, benlik saygısı kırılgan olan kişilerin (dışarıdan benlik değeri yüksek, içeriden düşük) benliğini tehdit eden durumdan sonra öz değerini koşulla bağlantısını zayıflattığı gözlendi.

Şekil: Benlik Saygısının Durumlarına Göre Koşullu Özdeğerdeki Değişimler
Şekil: Benlik Saygısının Durumlarına Göre Koşullu Özdeğerdeki Değişimler

Önceki çalışmadan çıkan sonuç, benliği tehdit eden durumlardan sonra koşula bağlı öz değerin azaltılmasının yüksek benlik saygısı olan kişilerde görüldüğü yönünde olsa da (Buckingham vd., 2012) birkaç yıl sonra yapılan çalışmada bu durumun güvenli ve kararlı benlik saygısı olan kişiler için geçerli olmayıp sadece benlik saygısı yüksek ama kırılgan olanların savunma süreçlerinin bir parçası olduğunu ortaya konmuştur (Buckingham vd., 2019). Benlik saygısının durumlarıyla koşullu öz değer arasındaki bu ilişkinin kaygı bozuklukları ve duygudurum bozuklukları gibi psikiyatrik rahatsızlıklarda incelenmesi ise ayrı bir araştırma konusudur.

KAYNAKLAR:

    • Buckingham, J., Lam, T. A., Andrade, F. C., Boring, B. L., & Emery, D. (2019). Reducing contingent self-worth: A defensive response to self-threats. The Journal of social psychology159(3), 284-298.
    • Buckingham, J. T., Weber, A. M., & Sypher, A. K. (2012). Self-esteem and self-perpetuating effects of threat on contingencies of self-worth. Self and Identity11(3), 360-385.

    formu doldurun, biz sizi arayalım

    Veri Sorumlusu: Prof. Dr. Kemal Arıkan
    Adres: Halaskargazi Cad. No: 103, Gün Apt, Daire: 4B, 34371 Osmanbey/İstanbul
    E-posta: info@kemalarikan.com

    Paylaşmış olduğunuz kişisel ve özel nitelikli kişisel verileriniz, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na (KVKK) uygun olarak ve Tıp mevzuatı kapsamında yerine getirmiş olduğumuz hizmet ve faaliyet amaçlarımız ile bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olarak işlenmektedir. Danışanlarımız için hazırlanan Danışan KVKK aydınlatma Metnini ayrıca okuyunuz.

    Kişisel Verilerinizin Toplanması Usulü ve Hukuki Sebebi

    Kişisel verileriniz elektronik ortamda toplanmaktadır. Web sitemizdeki randevu alın kısmında form doldurduğunuzda da burada amaçla bağlantılı veri toplama faaliyeti yapılmış olacaktır.  Web sitemiz ve randevu Formunun bağlı olduğu e-posta yurt içi sunucularda barındırılmaktadır.

    Kişisel verileriniz; web sitesi üzerinden internet erişimleri 5651 sayılı kanun kapsamında log kaydı (ip adresi ve zaman damgası, trafik bilgileri, cihaz bilgisi, hangi sayfada ne kadar süre kaldığı vb.) domain-Server sağlayıcı tarafından tutulabilir. Web sitemizde reklam amaçlı çerezler kullanılmamaktadır. Çerezleri kapatma yöntemi politikada belirtilmektedir. Web sitesi adres, iletişim, hizmet sunulan alanlar hakkında bilgi verilmesi amacı ile uygulamaya konulmuştur.

    Kişisel verilerinizin işlenmesinin hukuki sebepleri;
    – 5651 sayılı Kanun
    – Meşru menfaat

    Kişisel Verilerinizin İşlenmesi Amacı

    Kişisel verileriniz KVKK 4/2 maddesinde belirtilen ilkeler dikkate alınarak, Sağlık ile ilgili mevzuat çerçevesinde öngörülen faaliyet çerçevesinde; sağlanan hizmetlerden yararlanabilmenizi ve hizmetlerimizin tanıtımını temin edebilmek, mevzuatın getirdiği saklama yükümlülüğünün yerine getirilmesi ve diğer yükümlülüklere uymak amaçlarıyla işlenecektir.

    Kişisel verileriniz mevzuatta belirtilen süreler, mevzuatta düzenleme olmaması halinde meşru menfaat uygulamalarına bağlı olarak amaçla orantılı süre boyunca saklandıktan sonra dijital olanlar geri dönüşümsüz olarak silinme yoluyla imha edilmektedir. İlgili kişinin silme talebi halinde, mevzuata aykırı olmamak şartı ile derhal yerine getirilmektedir.

    Kişisel verileri saklanması ve imha politikamızda saklama süreleri detaylı olarak planlanmıştır. 5651 sayılı Kanuna göre trafik kayıtları en az 1 yıl tutulması gerekmektedir. Uygulamamızda 1 yıllık süreye uyulmaktadır.

    Kişisel Verilerinizin Aktarılması

    Kişisel verileriniz prensip olarak yurt dışına aktarılmamaktadır. Ancak web sitemizden sosyal medya hesaplarına (Instagram, Facebook, Twitter, Youtube) yönlendiğinizde web sitemizden ayrılmış ve yurt dışından sunulan bu hesaplara geçiş yapmış olacağınız bilinmelidir.

    Web sitemiz yurtiçinden sunulduğundan bu kapsamda alınan verileriniz yurtdışına aktarılmamaktadır. Aynı şekilde web sitemizde yer alan randevu formunun düştüğü mail adresi yurtiçinden sunulması sebebiyle formda yer alan kişisel verileriniz yurtdışına aktarılmamaktadır.

    Kişisel Verileriniz, yukarıda belirtilen amaçlara, KVKK ve diğer mevzuat hükümlerine uygun olarak, yurtiçinde bulunan Turhost (veri işleyen) sunucularında barındırılmaktadır.

    Kişisel Verisi İşlenen İlgili Kişi Olarak Haklarınız

    KVKK 11. Maddesi ve yürürlükte bulunan diğer mevzuat çerçevesinde;
    Kişisel verilerinizin işlenip işlenmediğini öğrenme,

    • Kişisel verileriniz işlenmişse buna ilişkin bilgi talep etme,
    • Kişisel verilerin işlenme amacını ve bunların amacına uygun kullanılıp kullanılmadığını öğrenme,
    • Yurt içinde veya yurt dışında kişisel verilerinizin aktarıldığı üçüncü kişileri bilme,
    • Kişisel verilerinizin eksik veya yanlış işlenmiş olması halinde bunların düzeltilmesini isteme,
    • KVKK mevzuatında öngörülen şartlar çerçevesinde kişisel verilerinizin silinmesini veya yok edilmesini isteme,
    • Eksik veya yanlış verilerin düzeltilmesi ile kişisel verilerinizin silinmesi veya yok edilmesini talep ettiğinizde, bu durumun kişisel verilerinizin aktarıldığı üçüncü kişilere bildirilmesini isteme,
    • İşlenen verilerin münhasıran otomatik sistemler vasıtasıyla analiz edilmesi suretiyle aleyhinize bir sonucun ortaya çıkmasına itiraz etme,
    • Kişisel verilerin kanuna aykırı olarak işlenmesi sebebiyle zarara uğramanız halinde bu zararın giderilmesini talep etme haklarına sahipsiniz.

    Taleplerinizi Öne Sürerken Uyulması Gereken Usul ve Esaslar

    Kişisel verinin konusu olan siz ilgili kişi olarak yukarıda belirtilen haklarınızı, kullanmayı talep ettiğiniz hakka ilişkin açıklamalarınızı içeren yazılı veya Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nun belirlediği diğer yöntemlerle, başvuruda talep ettiğiniz hususun açık ve anlaşılır şekilde

    Yukarda sunulan adrese ıslak imzalı olarak posta yolu ile, elden veya bizde kayıtlı olan e-posta hesabınızdan gönderebilirsiniz.

    Müracaatınıza esas teşkil eden hususların şahsınız ile ilgili olması, müracaatınızda kimlik ve adres bilgilerinizin bulunması gerekecektir. Kimlik doğrulaması bizde bulunan bilginizle sınırlı olarak yapılacaktır. Başkası adına müracaatta bulunacak iseniz; özel yetki içerir vekaletname ile başvurmanız gerekmektedir. Başvuru için özel bir format olmamakla birlikte web sitemizde bulunan başvuru formunu kullanabilirsiniz, talebinizin net bir şekilde yazılması net bir cevap verilmesini sağlayacaktır.

    Güncel Yazılar

    Haberler